تحلیل بن‌بست‌های تنظیم‌گری کسب‌وکارهای پلتفرمی حمل و نقل در ایران با چارچوب ائتلاف مدافع

کسب وکارهای پلتفرمی با تخصیص بهینه منابع و کاهش هزینه مبادله از یک سو به ارتقای کارآیی اقتصادی کمک می‌کنند و در سویی دیگر به جهت تضاد منافع با بازیگران سنتی تعارض ایجاد کرده و نیازمند مقررات هستند. هر چند تعارض میان بازیگران اقتصادی با درک چرایی و چگونگی مقرراتگذاری در مبانی اقتصاد تنظیمی قابل فهم است، اما تبیین تعارض میان بازیگران تنظیمی چارچوبی متناسب را می‌طلبد. از این‌رو در پژوهش حاضر تلاش شده است مبتنی بر چارچوب ائتلاف مدافع تحلیلی بر فرآیند مقرراتگذاری «کسب‌وکارهای پلتفرمی حمل و نقل در ایران» ارائه شود تا بتوان بن‌بست‌های تنظیمی و راه‌حل‌های بکاربسته در این فرآیند را شناسایی کرد. در این پژوهش کیفی، داده‌ها مبتنی بر راهبرد مطالعه موردی در بازه سال‌های 1393 تا 1398 از فرآیند تنظیم‌گری «کسب‌وکارهای پلتفرمی حمل و نقل در ایران» از طریق مصاحبه هدفمند و مرور اسناد استخراج شده است. نتایج نشان می‌دهد فرآیند تنظیم‌گری کسبب و کارهای پلتفرمی با چهار بن‌بست مواجه بوده است که در هر یک میانجی‌های متفاوتی برای خروج موثر واقع شده‌اند. همچنین دو میانجی «شورای رقابت» و «هیات مقررات زدایی و تسهیل صدور مجوز کسب و کار» به ترتیب به عنوان مصادیقی از «تنظیم‌گری مبتنی بر اصول» و «تنظیم‌گری مبتنی بر قاعده» امکان تعمیم به دیگر موارد تنظیم‌گری کسب و کارهای نوین را دارا هستند.

Regulatory Stalemates Analysis of Iranian Ride-hailing Platform Business by the Advocacy Coalition Framework

Platformbased businesses promote economic efficiency due to the optimal allocation of resources and the reduction of transaction costs, but they need to regulate why the conflict of interest between them and traditional actors. Although the conflict between economic actors can be understood based on regulation economics, explaining the conflict between political actors requires an appropriate framework. This study aims to narrate the regulatory process of &platform businesses& and explain it based Advocacy Coalition Framework in order to identify the policy implications and solutions used in this process. In this qualitative research, data based on the case study strategy (20142018) have been extracted from the regulatory process of &transportation platform businesses& in Iran through preferential interviews and document reviews. The results show that regulating platform businesses has faced four stalemates that different mediators have effectively gotten out of them. Also, the two mediators, &Competition Council& and &Deregulation and Business Licensing Board&, as examples of &principlebased regulation& and &rulebased regulation&, respectively that can be extended to other cases of new business regulation. The present article emphasizes the regulation occurring in the political market that the media has a high role in explaining issues and institutional innovation in resolving these issues.