اقتصاد چرخشی به مثابه ابزار تحقق حقوق زیست محیطی در حکمرانی شهری

پژوهش حاضر به تحلیل اقتصاد چرخشی به مثابه ابزار تحقق حقوق زیست محیطی در حکمرانی شهری پرداخته است. این مطالعه از روش کیفی با رویکرد تحلیل مضمون بهره گرفته و داده ها از طریق مصاحبه نیمه ساختاریافته با مدیران اجرایی شهرداری و سازمان محیط‌ زیست به عنوان خبرگان و به روش نمونه گیری هدفمند گردآوری گردید. کدگذاری در سه مرحله پایه، محوری و انتخابی انجام شد. تحلیل داده ها منجر به استخراج 6 مقوله اصلی شامل: 1) گذار پارادایمی از مدیریت پسماند به مدیریت منابع، 2) نهادینه سازی حقوق زیست محیطی از طریق عدالت توزیعی، 3) موانع ساختاری و نهادی، 4) ابزارهای سیاستی و انگیزه های اقتصادی، 5) فناوری و نوآوری به مثابه پیشران شفافیت، 6) مشارکت اجتماعی و فرهنگ سازی رفتاری شد. یافته ها نشان داد که اقتصاد چرخشی تنها یک راهکار فنی نیست، بلکه ابزاری استراتژیک برای کاهش نابرابری های زیست محیطی و تضمین حق به سلامت و دسترسی عادلانه به منابع است. همچنین، شکاف های قانونی، سیلو بودن نهادهای ذی نفع و عدم واقعی سازی قیمت منابع، به عنوان موانع اصلی شناسایی شدند که با اصلاحات سیاستی، بهره گیری از فناوری های ردیابی و تقویت مشارکت شهروندی قابل رفع هستند.

circular economy as a tool for realizing environmental rights in urban governance

the present study analyzed the circular economy as a tool for realizing environmental rights in urban governance. this study used a qualitative method with a content analysis approach and data were collected through semi-structured interviews with municipal executive managers and environmental organizations as experts and through purposive sampling. coding was carried out in three basic, pivotal, and selective stages. data analysis led to the extraction of six main categories, including: 1) paradigmatic transition from waste management to resource management, 2) institutionalization of environmental rights through distributive justice, 3) structural and institutional barriers, 4) policy tools and economic incentives, 5) technology and innovation as drivers of transparency, and 6) social participation and behavioral culture. the findings showed that the circular economy is not only a technical solution, but also a strategic tool for reducing environmental inequalities and ensuring the right to health and fair access to resources. also, legal gaps, silos of stakeholder institutions, and the lack of real-time resource prices were identified as major obstacles that can be addressed through policy reforms, the use of tracking technologies, and strengthening citizen participation.