generation mean analysis to determine genetic components of drought tolerance in safflower (carthamus tinctorius l.)

Safflower (carthamus tinctorius l.) is one of the important oilseed crops grown commercially in iran. the production of cultivars with high seed yield and oil content is the most important purpose of safflower breeding. study of genes action to improve morphological traits especially under drought stress condition is very important. for this purpose, an experiment was conducted in 2013- 2015 in the researching farm in isfahan, iran using the generations of the crosses between two pure lines (kir1015×ac-sunset) under drought stress and non-stress conditions based on randomized complete block design with three replications. the results of generation mean analysis showed that for plant biomass in both stress and control conditions and for plant seed yield, number of head per plant in control condition m and [a] were the best fitted. for number of head per plant and number of branches in stress condition and for 100 seed weight in control condition, m, [a] and [d] were shown to be the best fit of generation means. the dominant variance of plant seed yield, 100 seed weight and number of branch in stress condition and plant height, plant seed yield, 100 seed weight and number of branch in control condition were higher than additive variance. broad sense and narrow sense heritabilities of oil content were 59.82 and 89.47 in control and drought stress conditions, respectively. yield traits such as plant seed yield, number of head per plant and oil content were controlled by additive effects, which suggest scope for breeding and selection for improved drought tolerance in safflower.

تجزیه و تحلیل میانگین نسل ها برای تعیین مولفه های ژنتیکی تحمل به خشکی در گلرنگ (Carthamus tinctorius L.)

گلرنگ (Carthamus tinctorius L.)، یکی از گیاهان مهم دانه‌های روغنی است که به‌صورت تجاری در ایران کشت می‌شود.    تولید ارقام با عملکرد دانه و روغن بالا، مهم‌ترین هدف کشت گلرنگ است. بررسی عملکرد ژن‌ها در بهبود صفات مورفولوژیکی به‌ویژه در شرایط تنش خشکی، بسیار حائز اهمیت است. بدین منظور، آزمایشی در سال 941392 در مزرعه تحقیقاتی در اصفهان با استفاده از تولید نسل‌های حاصل از تلاقی بین دو لاین خالص (KIR1015× AcSunset) در شرایط تنش خشکی و بدون تنش بر اساس بلوک‌های کاملا تصادفی با سه بار تکرار انجام شد. نتایج نشان داد که برای زیست توده گیاهی در هر دو شرایط تنش و شاهد و برای عملکرد دانه، تعداد طبق در بوته در شرایط شاهد مدل دو پارامتری m و [a] بهترین برازش را داشتند. مدل سه پارامتری m، [a] و [d] بهترین برازش را برای صفات تعداد طبق در بوته و تعداد شاخه در شرایط تنش و برای وزن 100 دانه در شرایط شاهد داشت. مقدار واریانس غالبیت برای صفات عملکرد دانه، وزن 100 دانه و تعداد شاخه در شرایط تنش و ارتفاع بوته، عملکرد دانه بوته، وزن 100 دانه و تعداد شاخه در شرایط شاهد، بیشتر از واریانس افزایشی بود. وراثت‌پذیری عمومی و خصوصی محتوای روغن در شرایط شاهد و تنش خشکی به ترتیب 82/59 و 47/89 بود. نتایج این مطالعه نشان داد؛ صفات مرتبط با عملکرد مانند عملکرد دانه در گیاه، تعداد طبق در بوته و محتوای روغن با اثرات افزایشی کنترل می‌شود که زمینه را برای به‌نژادی بر مبنای روش‌های مبتنی بر انتخاب برای بهبود تحمل به خشکی در گلرنگ نشان می‌دهد.