effect of drought stress on some morphological and physiological traits in aegilops tauschii genotypes

Aegilops tauschii is one of the ancestors of bread wheat and is the main source of genes for resistance to biotic and abiotic stresses. the present research was performed as a factorial experiment based on a completely randomized design to determine the effect of drought stress on some morphological traits in 23 a. tauschii genotypes. some important morphological and physiological traits were evaluated in the greenhouse conditions. the results showed that root length, the number of leaves and tillers, chlorophyll content, shoot and root fresh weight, shoot and root dry weight, percentage of yellow and rolled leaves at seedling stage and shoot and root dry weight, flag leaf, peduncle and spike length and the number of spikes at maturity stage increased in drought stress. instead, rwc and shoot length were reduced at the seedling stage in the drought stress condition. in the seedling stage, the highest values obtained for root length, number of leaves, root fresh and dry weight, percentage of yellow and rolled leaves were 44.67 cm, 24.00, 3.35 g/plant, 0.40 g/plant, 50% and 80.79% under drought condition, respectively. in the maturity stage, the highest values obtained for shoot and root dry weights were 26.58 and 41.77 g/plant obtained in genotypes kc-55 and kc- 2122 under drought condition. the highest values for flag leaf length, peduncle length, spike length and the number of spike were 12.30 cm, 15.65 cm, 9.08 cm and 30 observed in genotypes kc- 2123, kc-2225, kc-2115 and kc-621 at control, respectively. based on the ward’s cluster analysis, a. tauschii genotypes were divided into four different groups. the results of this study showed genotypes kc-621, kc-1772 and kc-2225 were tolerant to drought stress and therefore, they are recommended for use in wheat breeding programs.

تأثیر تنش خشکی بر برخی صفات مورفولوژیکی و فیزیولوژیکی ژنوتیپ های مختلف Aegilops tauschii

Aegilops tauschii یکی از  اجداد گندم نان بوده و منبع اصلی ژن‌های مقاوم در برابر تنش‌های زیستی و غیرزیستی است. این تحقیق به‌صورت آزمایش فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی برای تعیین تأثیر تنش خشکی بر برخی ویژگی‌های مورفولوژیکی در 23 ژنوتیپ A. tauschii انجام شد. برخی از صفات مورفولوژیکی و فیزیولوژیکی مهم در شرایط گلخانه‌ای در دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره) مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد؛ طول ریشه، تعداد برگ و پنجه، غلظت کلروفیل، وزن تر اندام هوایی و ریشه، وزن خشک اندام هوایی و ریشه، درصد برگ‌های زرد و لوله‌ای شده در مرحله گیاهچه‌ای و وزن خشک اندام هوایی و ریشه، طول برگ پرچم، ساقه، سنبله و تعداد سنبله در مرحله بلوغ در تنش خشکی افزایش یافت. در مقابل، مقدار محتوی آب نسبی و طول اندام هوایی در مرحله گیاهچه‌ای، در شرایط تنش خشکی کاهش یافت. در مرحله گیاهچه‌ای، بیشترین طول ریشه، تعداد برگ، وزن تر و خشک ‌ریشه، درصد برگ‌های زرد و لوله‌ای شده به‌ترتیب 67/44 سانتی‌متر، 00/24، 35/3 گرم در بوته، 40/0 گرم در بوته، 00/50 درصد و 79/80 درصد در شرایط خشکی بود. در مرحله بلوغ، بیشترین وزن خشک‌اندام هوایی و ریشه با مقدار 58/26 و 77/41 گرم در بوته بود که در ژنوتیپ‌های KC55 و KC2122 در شرایط خشکی بدست آمد و بیشترین مقدار طول برگ پرچم، طول پدانکل، طول سنبله و تعداد سنبله با مقادیر 30/12 سانتی‌متر، 65/15 سانتی‌متر، 08/9 سانتی‌متر و 30 عدد در ژنوتیپ‌هایKC2123 ، KC2225 ، KC2115 و KC621 در تیمار شاهد مشاهده شد. بر اساس تجزیه خوشه‌ای به روش وارد، ژنوتیپ‌های A. tauschii به چهار گروه مختلف تقسیم شدند. نتایج این مطالعه نشان داد که ژنوتیپ‌هایKC621 ، KC1772 و KC2225 می‌توانند تنش خشکی را به‌خوبی تحمل کنند و بنابراین برای استفاده در برنامه‌های اصلاح گندم توصیه می‌شوند.