genotypes selection of sorghum bicolor l. based on interrelationship of quantitative traits using genotype×traits and genotype by yield×traits biplot

Sorghum is one of the most important crops grown for human diet and bio-energy. an understanding of genotypes efficiency by evaluating multivariate methods like genotype by traits (gt) and genotype by yield×trait (gyt) biplot is essential to detect suitable genotypes of sorghum. therefore, traits interrelationship of eighteen sorghum genotypes were investigated based on a randomized complete block design with three replications during 2016- 2017. the data of various characters were subjected to anova, pearson correlation, the gt and the gyt biplot analysis via sas and gge biplot software. the analysis of variance depicted that there were significant differences among genetype×year interaction based on evaluated variables (p>0.01). the evaluation of traits and their association by gt and gyt biplot indicated that there were significant (p>0.001) differences among traits and yield-trait combination which was strongly approved by numerical pearson correlation. also, the gt biplot indicated that the best-ranked genotypes included g4>g15>g6>g17>g18>g16>g13>g3 and the gyt biplot superiority-ranked genotypes comprised of g4>g6>g17>g3>g15>g10>g2>g7>g11. both the gt and gyt biplot confirmed that fgcsi04 (g4) was the most suitable and ideal genotype strongly suitable to sorghum production according to prominent performances on plant height, panicle length, panicle width, grain yield and biological yield. this genotype evaluation showed that there were existed a high genetic diversity among genotypes for the studied variables in which gt and gyt approach simultaneously can help breeders to select prominent genotypes and reduce genetic load in the breeding programs.

انتخاب ژنوتیپ‌های Sorghum bicolor L. بر اساس رابطه متقابل صفات کمی با استفاده از بای‌پلات ژنوتیپ×صفت و ژنوتیپ در عملکرد×صفت

سورگوم، یکی از مهم‌ترین گیاهانی است که برای تغذیه انسان و تولید زیست انرژی کشت می‌شود. در برنامه اصلاحی سورگوم، برای انتخاب ژنوتیپ‌های مناسب، درک کارایی ژنوتیپ‌ها با استفاده از روش‌های چندمتغیره؛ مانند بای‌پلات ژنوتیپ × صفات (GT) و ژنوتیپ در عملکرد × صفات (GYT) ضروری است. به همین دلیل، رابطة متقابل صفات در 18 ژنوتیپ سورگوم در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در سال 96 1395 مورد بررسی قرار گرفت. داده‌های صفات مختلف بر اساس موازین تجزیه واریانس، همبستگی پیرسون و تجزیه بای‌پلات GT و GYT با استفاده از نرم‌افزار SAS و GGE Biplot مورد بررسی قرار گرفتند. تجزیه واریانس نشان داد که صفات مورد بررسی در اثر متقابل ژنوتیپ‌ها × سال اختلاف آماری معنی‌داری داشتند (P>0.01). ارزیابی صفات و همبستگی صفات با استفاده از GT و GYT نشان داد که اختلاف معنی‌داری (P>0.001) میان صفات و ترکیب عملکرد × صفات وجود دارد که با همبستگی عددی پیرسون مطابقت داشت. همچنین، بای‌پلات GT نشان داد که برترین ژنوتیپ‌ها؛ شامل G4>G15>G6>G17>G18>G16>G13>G3 می‌باشد و بای‌پلات GYT نشان داد که ژنوتیپ‌های برتر؛ شاملG4> G6> G17> G3> G15> G10> G2> G7>G11 می‌باشد. هر دو روش GT و GYT نشان دادند که FGCS104 (G4) مناسب‌ترین ژنوتیپ می‌باشد؛ به‌طوری که با داشتن بیشترین مقادیر صفات ارتفاع بوته، طول پدانکل، عرض پدانکل، عملکرد دانه و عملکرد بیولوژیک به‌عنوان یک ژنوتیپ ایده‌‌آل برای کاشت سورگوم تعیین شد. این بررسی ژنوتیپ‌ها نشان داد که تنوع ژنتیکی بالایی در میان ژنوتیپ‌ها برای صفات مورد بررسی وجود دارد؛ به‌طوری که روش‌های GT و GYT به‌طور همزمان قادرند اصلاح‌گر را در انتخاب ژنوتیپ‌های برتر یاری رسانند و از این طریق، حجم مواد ژنتیکی در برنامه‌های اصلاحی را کاهش دهد.