تحلیل و بررسی مشکلات ترافیکی‌کلان‌شهر تهران در زمان بحران با تاکید بر نقش فرماندهی انتظامی

زمینه ‌و هدف: پلیس ‌راهور یکی از پلیس‌های تخصصی فرماندهی انتظامی کشور، مسئول سامان‌دهی ترافیک محسوب گردیده و یکی از ارکان اصلی مدیریت بحران‌های طبیعی است. مدیریت ترافیک یکی از اصلی‌ترین عوامل کنترل و مهار بحران‌ها است که باز بودن مسیر کمک‌رسانی در زمان بحران پایه و اساس امدادی سایر دستگاه‌ها محسوب می‌گردد. توجه ویژه و کاربردی به شناسایی مشکلات کلان‌شهر تهران در زمان بحران، برای افزایش کارایی عملی پلیس، ضروری به‌نظر می‌رسد که دراین پژوهش به تحلیل مشکلات ترافیکی کلان‌شهر تهران در زمان بحران، با تاکید بر نقش فراجا با چارچوب مراحل قبل، حین و بعد از بحران پرداخته شده است.روش: پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش‌شناسی، یک نوع تحقیق آمیخته (کیفی وکمّی)، است. داده‌های بخش کیفی از طریق مصاحبه نیمه‌‌ساختاریافته و داده‌های بخش‌کمّی از طریق پرسشنامه (برآمده از یافته‌های کیفی) به دست آمده اند. در انتخاب جامعه آماری کیفی که به روش گلوله برفی تا رسیدن به اشباع نظری، از نظرات 15 نفر از خبرگان و مدیران انتظامی، راهور، مرکز، ستاد مدیریت بحران و سازمان امداد و نجات کشورکه دانش و تجربه مدیریت بحران‌ها اعم از زلزله، اغتشاشات و سیل و...، را به صورت مستقیم و غیرمستقیم در 5 سال اخیر داشتند و در تهران مشغول به خدمت هستند استفاده شد. جامعه‌ آماری در بخش‌کمی نیز متشکل از شهروندان کلان‌شهر تهران (به‌تعداد90نفر) هستند.  یافته‌های بخش کیفی از طریق نرم‌افزار مکس‌کیودا[1] و یافته‌های بخش کمّی از طریق نرم‌افزارهای آماری «اس پی اس اس[1]» و «پی ال اس[1]» برای اعتبارسنجی الگو مورد تجزیه و تحلیل استفاده شده است.یافته‌ها: در بررسی مشکلات کلان‌شهر تهران در زمان بحران، با تاکید بر نقش فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران، مولفه‌هایی از جمله؛ آموزش‌مردم، مشارکت‌دادن سازمان‌های مردم‌نهاد، تعامل با سازمان‌های ذی‌مدخل، اجرای طرح‌های عملیاتی، پلیس و خانواده پلیس، مدیریت پیش‌رویدادی، ایمنی (ساختمان‌ها، معابر، پل‌ها و تونل‌ها)، تجهیزات جهت خدمات‌دهی سازمان‌های امدادی و پلیس، زیرساخت‌های شهری، مطالبه‌گری ازسازمان‌های ذی‌سهم، اطلاع‌رسانی به‌عنوان عوامل تاثیرگذار برای سامان‌دهی ترافیک در زمان بحران، شناسایی شدند.نتیجه‌گیری: نتایج تحقیق نشان داد که تقویت بٌعد آموزش با  912 امتیاز از طریق ایجاد دانش جلوگیری از ناآرامی‌های بعد از بحران، سنجش رفتار مردم با کمک جامعه‌شناسان و روان‌شناسان در شرایط سخت، استفاده از تجربیات کشورهای دیگر، رصد فضای مجازی و خنثی‌سازی تهدیدات، مانورهای مشترک بین سازمان‌های امدادی، سامانه هشدار سریع در زمان بحران، ارتباطات ماهواره‌ای جهت جمع‌آوری اطلاعات معابر، تاثیرگذارترین و همچنین در رتبه دوم، تقویت بٌعد امنیت با 888 امتیاز از طریق تنظیم برنامه و شیوه‌نامه مدیریت ترافیک در زمان بحران، طراحی دستورالعملی منطقه‌ای با توجه به شرایط منطقه، مشخص کردن معابر اضطراری در زمان بحران، توجه به زمان طلایی و سرعت بالای در سامان‌دهی ترافیک، جلوگیری از هجوم زیاد مردم از استان‌های دیگر، در رتبه سوم ساختار با 883 امتیاز و در نهایت برنامه‌ریزی با 762 امتیاز هر کدام  به‌ترتیب فوق در کاهش معضلاتی از جمله؛ تلفات انسانی مادی، آسیب‌های روانی و بسیاری از موضوعات سیاسی، اقتصادی، اجتماعی، و...، در زمان بحران تاثیرگذاری خواهند داشت . 

analysis and study of traffic problems in the metropolis of tehran during times of crisis with emphasis on the role of the police command

background and objective: the traffic police is one of the specialized police forces of the country’s police command, responsible for organizing traffic and is one of the main pillars of natural disaster management. traffic management is one of the main factors in controlling and containing crises, and the openness of the relief route during a crisis is considered the foundation of relief for other agencies. special and practical attention to identifying the problems of the tehran metropolis during a crisis seems necessary to increase the practical efficiency of the police. in this study, the analysis of the traffic problems of the tehran metropolis during a crisis has been addressed, emphasizing the role of the police within the framework of the stages before, during, and after the crisis.method: the present study is an applied study in terms of purpose and a mixed research (qualitative and quantitative) in terms of methodology. the qualitative data were obtained through semi-structured interviews and the quantitative data were obtained through a questionnaire (derived from qualitative findings). in selecting the qualitative statistical population, which was snowballed until theoretical saturation was reached, the opinions of 15 experts and managers of law enforcement, traffic, center, crisis management headquarters, and the country’s relief and rescue organization who had knowledge and experience in managing crises, including earthquakes, riots, floods, etc., directly and indirectly in the last 5 years and who are serving in tehran were used. the statistical population in the quantitative section also consists of citizens of the tehran metropolis (90 people). the findings of the qualitative section were analyzed through maxqda software and the findings of the quantitative section were analyzed through the statistical software spss and pls to validate the model. findings: in examining the problems of the tehran metropolis during the crisis, with an emphasis on the role of the islamic republic of iran’s law enforcement command, components such as; public education, involving ngos, interacting with stakeholders, implementing operational plans, police and police families, pre-event management, safety (buildings, roads, bridges, and tunnels), equipment for providing services to relief organizations and police, urban infrastructure, demanding from stakeholders, and information dissemination were identified as influential factors for organizing traffic during a crisis.conclusion: the results of the study showed that strengthening the education dimension with 912 points through creating knowledge to prevent post-crisis unrest, measuring people’s behavior with the help of sociologists and psychologists in difficult situations, using the experiences of other countries, monitoring cyberspace and neutralizing threats, joint maneuvers between relief organizations, an early warning system in times of crisis, satellite communications to collect information about roads, was the most effective, and also in second place, strengthening the security dimension with 888 points through setting a program and method for managing traffic in times of crisis, designing regional manuals according to regional conditions, identifying emergency roads in times of crisis, paying attention to golden time and high speed in organizing traffic, preventing a large influx of people from other provinces, in third place was structure with 883 points, and finally planning with 762 points each. accordingly, the above will be effective in reducing problems such as human and material losses, psychological trauma, and many political, economic, social, etc. issues during times of crisis.