تحلیل کمی و کیفی روند پژوهش‌های مرتبط با تاثیر تمرینات شناختی برعملکرد ورزشی: رویکرد کتاب‌سنجی و مرور روایتی

مقدمه و اهداف باتوجه‌به اهمیت نقش مولفه‌های شناختی در عملکرد بهینه ورزشی و ضرورت آگاهی از وضعیت موجود پژوهش‌ها در این زمینه، تحقیق حاضر به دنبال استفاده از رویکرد کتاب‌سنجی جهت بررسی مجلات فعال، محققان برجسته و دیگر شاخص‌های کمی در این حیطه پژوهشی در بخش اول و مرور این تحقیقات در بخش دوم می‌باشد.مواد و روش‌ها مطالعه حاضر با استفاده از ترکیب دو رویکرد کتاب‌سنجی و مرور روایتی انجام شد. واژه‌های «تمرینات شناختی»یا «تمرینات کامپیوتری شناختی» یا «بازی‌های شناختی» یا «بازی‌های شناختی‌کامپیوتری» یا «تمرینات ادراکی» یا «تمرینات شناختی‌حرکتی» و «عملکرد ورزشی» یا «عملکرد ورزشکاران» در سامانه وب‌آو‌ساینس در بازه 30 ژانویه 2000 تا 30 ژانویه 2025 جست‌وجو گردید که در مرحله نخست 165 مقاله و پس از غربالگری، 30 مقاله جهت ورود به تحلیل انتخاب شدند که با استفاده از نرم‌افزار vosviewer و اکسل مورد بررسی قرار گرفتند.یافته‌ها یافته‌ها نشان می‌دهد که از مجموع 619 ارجاع، بیشترین ارجاع و چاپ مقالات مربوط به سال 2024 و مجله frontiers in psychology بوده است. بیشترین حوزه علمی مربوط به علوم ورزشی و پزشکی بوده و تمرینات شناختی، تمرینات ادراکی‌شناختی و عملکرد ورزشی پر کاربردترین واژگان کلیدی بوده‌اند و در تحلیل کشورهای تولید‌کننده علم انگلستان و آلمان محوریت خوشه‌های اصلی را داشتند.نتیجه‌گیری باتوجه‌به وجود برخی نتایج متناقض، به نظر می‌رسد هنگام وجود شرایط تحت فشار و نزدیک به اجرای واقعی و همچنین هنگام بررسی اندازه‌گیری‌های ثانویه عصب‌فیزیولوژیک در کنار مولفه‌های رفتاری، اثربخشی این نوع تمرینات ملموس‌تر باشد. هرچند تحقیقات آتی می‌بایست مولفه‌هایی نظیر تطابق نیازهای تکلیف با مداخله را دقیق‌تر بررسی کنند.

quantitative and qualitative analysis of research trends on the impact of cognitive training on sports performance: a bibliometric approach and narrative review

background and aims given the significance of cognitive components in optimal athletic performance and the necessity of understanding the current state of research in this field, the present study employed a bibliometric approach to analyze active journals, prominent researchers, and other quantitative in the first section, followed by a narrative review of these studies in the second section.methods this research was performed by combining bibliometric analysis and narrative review methodologies. keywords such as “cognitive training,” “computer-based cognitive training,” “cognitive games,” “computerized cognitive games,” “perceptual training,” “cognitive-motor training,” and “athletic performance” or “athletes’ performance” were searched in the web of science database between january 30, 2000 and january 30, 2025. initially, 165 articles were identified, and 30 articles were selected for analysis after screening. these were examined using vosviewer software, version 1.6.18.0 and excel.results the findings indicate that out of 619 citations, the highest number of citations and publications occurred in 2024, with the frontiers in psychology journal being the most prominent journal. the primary scientific domains were sports sciences and medicine, with cognitive training, perceptual-cognitive training, and sports performance being the most frequently used keywords. in the analysis of knowledge-producing countries, england and germany emerged as the central nodes of the main clusters.conclusion given some contradictory findings, it appears that the effectiveness of such training becomes more tangible under pressure or near-real performance conditions and when secondary neurophysiological measurements are assessed alongside behavioral components. however, future research should more rigorously investigate factors such as the alignment of task demands with intervention protocols.