دلالت‌های اجتماعی توحید در اندیشه و سیره حکمرانی امام علی(ع)

توحید مهم‌ترین و بنیادی‌ترین اصل در اسلام، دارای ابعاد متعدد و متنوع می‌باشد. اندیشمندان متقدم بُعد نظری، و برخی از اندیشمندان معاصر بُعد اجتماعی توحید را مورد بحث و بررسی قرار داده‌اند. رفتار حاکم در حکمرانی خویش که متاثر از اندیشه اوست، از مهم‌ترین عوامل موثر در زندگی اجتماعی انسان‌ها می‌باشد. با توجه به ضرورت الگوپذیری از ائمه(ع) در حوزه فردی و اجتماعی و همچنین جایگاه توحید در نگاه امام علی(ع) و امکان کاربست اندیشه توحیدی در حکمرانی، این پژوهش با روش توصیفی تحلیلی و بررسی منابع کتابخانه‌ای در حوزه حدیث، کلام، تاریخ و سیره، می‌کوشد تا جایگاه توحید در سیره و اندیشه امام علی(ع) در حکمرانی را به شکلی مطلوب ارائه نماید. این تحقیق نشان می‌دهد که علاوه بر ضرورت توجه به بُعد اجتماعی توحید، بویژه توحید در ربوبیت و خالقیت، آثار توحید اجتماعی در حکمرانی امام علی(ع) در ابعاد تشریع و قانون‌گذاری، آزادی‌های سیاسی و اجتماعی، حفظ کرامت انسانی، برابری در حقوق مالی و برابری نسبت به قوانین تجلی یافته است.

social implications of monotheism in the thought and governance of imam ali (as)

monotheism, the most important and fundamental principle in islam, encompasses multiple and diverse dimensions. early thinkers have discussed the theoretical aspect, while some contemporary thinkers have examined the social dimension of monotheism. the behavior of a ruler in governance, influenced by their thought, is one of the most significant factors affecting human social life. given the necessity of emulating the imams (as) in both individual and social spheres, as well as the position of monotheism in imam ali’s (as) perspective and the possibility of applying monotheistic thought in governance, this research employs a descriptive-analytical method and examines library resources in the fields of hadith, theology, history, and biography. it aims to present the role of monotheism in imam ali’s (as) governance thought and practice in a desirable manner. this study demonstrates that, in addition to the necessity of focusing on the social dimension of monotheism, particularly in terms of lordship and creation, the effects of social monotheism in imam ali’s (as) governance are reflected in legislative and law-making aspects, political and social freedoms, preservation of human dignity, equality in financial rights, and equality before the law.