بازاندیشی کیفیت تصمیم‌های استراتژیک از طریق کلان‌داده: معماری تصمیم بر پایه کیفیت داده، کیفیت اطلاعات و پذیرش اطلاعات

هدف: در شرایط پیچیده و پرنوسان بازارهای مالی ایران، نیاز به بهره‌گیری از چارچوب‌های تصمیم‌سازی مبتنی بر داده برای ارتقای کیفیت تصمیم‌های استراتژیک بیش از پیش احساس می‌شود. با این حال، مرور مطالعات پیشین نشان می‌دهد که اغلب پژوهش‌ها، کلان‌داده را صرفا از جنبه فنی و در محیط‌های باثبات کشورهای توسعه‌یافته بررسی کرده‌اند و کمتر به نقش عوامل رفتاری و شناختی مدیران در زنجیره تحول داده تا تصمیم پرداخته‌اند. از این رو، پژوهش حاضر با هدف پر کردن این خلا، به بررسی تاثیر مستقیم و غیرمستقیم استفاده از کلان‌داده بر کیفیت تصمیم‌های استراتژیک از طریق متغیرهای کیفیت داده، کیفیت اطلاعات و پذیرش اطلاعات پرداخته است.روش‌شناسی پژوهش:  این پژوهش دارای هدفی کاربردی و روشی توصیفی–پیمایشی است. جامعه آماری شامل 697 نهاد مالی فعال در بازار سرمایه ایران بود. حجم نمونه با نرم‌افزار جی-پاور 244 شرکت تعیین شد. داده‌ها به ‌واسطه یک  پرسشنامه استاندارد آنلاین، با روش نمونه‌گیری تصادفی ساده جمع‌آوری و با  اتخاذ رویکرد مدل‌سازی معادلات ساختاری از طریق نرم‌افزار اسمارت پی‌ال‌اس 3 تحلیل شد.یافته‎ها: تاثیر استفاده از کلان‌داده بر کیفیت داده و کیفیت اطلاعات به ترتیب با ضریب مسیر 0.405 و 0.210 در سطح اطمینان %99 تایید شد، اما تاثیر مستقیم آن بر کیفیت تصمیم‌های استراتژیک با ضریب مسیر 0.083رد شد. همچنین، تاثیر کیفیت داده بر کیفیت اطلاعات، پذیرش اطلاعات و کیفیت تصمیم‌های استراتژیک به ترتیب با ضریب مسیر 0.381، 0.353 و 0.296 در سطح اطمینان %99 تایید شد. در نهایت، تاثیر کیفیت اطلاعات بر پذیرش اطلاعات و کیفیت تصمیم‌های استراتژیک با ضرایب مسیر 0.674 و 493/. و تاثیر پذیرش اطلاعات بر کیفیت تصمیم‌های استراتژیک با ضریب مسیر 0.286 در سطح اطمینان %99 تایید گردید.اصالت/ارزش‌افزوده علمی:  این پژوهش برای اولین بار با اتخاذ یک رویکرد علی (تجربی) نشان داد که پذیرش اطلاعات توسط مدیران بر بهبود کیفیت تصمیم‌های استراتژیک اثرگذار است و کیفیت داده و اطلاعات به‌ تنهایی کافی نیست. تحقق تصمیم‌های بهینه مستلزم هم‌افزایی میان توانمندی‌های فناورانه و ظرفیت‌های رفتاری–شناختی مدیران است. مدل مفهومی ارایه شده روابط میان کلان‌داده، کیفیت داده، کیفیت اطلاعات، پذیرش اطلاعات و تصمیم‌های استراتژیک را یکپارچه می‌کند و علاوه بر غنای نظری، راهنمای عملیاتی ارزشمندی برای شرکت‌ها و نهادهای مالی فعال در بازار سرمایه ایران فراهم می‌سازد.

rethinking strategic decision quality through big data: a decision architecture based on data quality، information quality، and information adoption

purpose: in the complex and volatile conditions of the iranian financial markets، the need to utilize data-driven decision-making frameworks to enhance the quality of strategic decisions is increasingly felt. however، a review of previous studies indicates that most research has examined big data solely from a technical perspective and in stable environments of developed countries، paying limited attention to the role of managers’ behavioral and cognitive factors in the data-to-decision transformation chain. therefore، the present study، aiming to fill this gap،  examined the direct and indirect effects of big data  utilization (bdu) on the  strategic decisions quality (sdq) through the variables of data quality (dq)، information quality (iq)، and information adoption (ia).methodology: this study pursued an applied purpose and employed a descriptive–survey method. the statistical population included 697 financial institutions active in iran’s capital market، and the sample size was determined to be 244 companies using g-power 3. data were collected through a standardized online questionnaire using simple random sampling and analyzed employing structural equation modeling with the partial least squares method in smartpls 3.findings: the effects of bdu on dq and iq were confirmed with path coefficients of 0.405 and 0.210، respectively، at a 99% confidence level، while its direct effect on sdq was not supported (0.083). dq positively affected iq، ia، and sdq (0.381، 0.353، and 0.296)، and iq influenced ia and sdq (0.674 and 0.493). finally، ia positively impacted sdq (0.286)، all at a 99% confidence level.originality/value: this study، for the first time، employed a experimental approach to demonstrate that information adoption by managers influences the improvement of strategic decision quality، and that dq and iq alone are not sufficient. optimal decision-making requires the synergy between technological capabilities and managers’ behavioral–cognitive capacities. the proposed conceptual model integrates the relationships among bd، dq، iq، ia، and sd، providing both theoretical enrichment and a practical framework for companies and financial institutions operating in the iranian capital market.