یک مدل ریاضی چندهدفه برای طراحی زنجیره‌تامین میوه مبتنی بر کیفیت و اهداف توسعه پایدار

هدف: در این مقاله یک مدل برنامه‌ریزی ریاضی چندهدفه برای طراحی زنجیره‌تامین میوه چندسطحی و چند‌دوره‌ای با در نظر گرفتن اهداف توسعه پایدار شامل کمینه‌سازی هزینه‌ها، کمینه‌سازی انتشار گازهای گلخانه‌ای و بیشینه‌سازی ابعاد اجتماعی ارایه می‌شود. در مدل پیشنهادی کیفیت محصولات نقش اساسی در طراحی زنجیره‌تامین ایفا می‌کند و میوه‌ها در مراکز توزیع بر اساس کیفیت درجه‌بندی و سپس بین بازارهای میوه، مراکز تولید کمپوست، کارخانه‌ها تولید آبمیوه، کارخانه‌ها تولید کنستانتره و کارخانه‌ها تولید دارو توزیع می‌شوند.روش‌شناسی پژوهش: مدل چندهدفه پیشنهادی با استفاده از یک رویکرد برنامه‌ریزی آرمانی فازی حل شده است. وزن توابع هدف و همچنین وزن ابعاد اجتماعی با استفاده از رویکرد بهترین-بدترین فازی محاسبه شده است.یافته‌ها: در این پژوهش، برای ارزیابی عملکرد مدل پیشنهادی از یک مطالعه موردی مبتنی بر استان فارس که سومین استان سرآمد در زمینه تولید سیب در کشور است، استفاده شد. نتایج حاصل از مدل پیشنهادی با سه مدل با دیدگاه‌های اقتصادی، زیست‌محیطی و اجتماعی مقایسه شد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که پایداری سیستم با استفاده از بهینه‌سازی جداگانه مدل‌های با دیدگاه‌های اقتصادی، زیست‌محیطی و اجتماعی میسر نمی‌شود و مدل پیشنهادی موجب دستیابی به جواب بهینه کارآمد در هر سه بعد پایداری به‌طور همزمان با بهبود قابل‌ملاحظه در ابعاد زیست‌محیطی و اجتماعی و افزایش ناچیز در هزینه‌های سیستم می‌شود. افزون بر این، مدل پیشنهادی با برقراری یک تعادل مناسب بین هر سه بعد پایداری منجر به ایجاد یک زنجیره‌تامین با ساختار شبکه و تعداد تسهیلات استقراریافته متفاوت نسبت به سه مدل دیگر خواهد شد.اصالت/ارزش‌افزوده علمی: ارزش‌افزوده این پژوهش، ارایه یک مدل جامع با دیدگاه‌های پایداری و در نظر گرفتن کیفیت به‌عنوان یک عامل اصلی در درجه‌بندی و توزیع محصولات بین سطوح مختلف زنجیره‌تامین است. یافته‌های این پژوهش می‌تواند به سیاست‌گذاران و مدیران عملیاتی در صنعت میوه جهت اتخاذ تصمیمات استراتژیک و عملیاتی در زمینه تولید میوه، فرآوری آن و عرضه به بازارهای فروش با تکیه بر ابعاد پایداری یاری رساند.

a multi-objective mathematical model for designing the fruit supply chain based on the quality and sustainable development goals

purpose: in this paper, a multi-objective mathematical programming model is presented for designing a multi-level and multi-period fruit supply chain, while taking into account sustainable development goals that encompass cost minimization, greenhouse gas emission minimization, and social dimension maximization. in the proposed model, the quality of products plays a fundamental role in supply chain design, and fruits are graded in distribution centers based on the quality and distributed between fruit markets, compost factories, juice factories, concentrate factories, and drug factories.methodology: the proposed multi-objective model is solved using a fuzzy goal programming approach. the weights of the objective functions as well as the weights of social dimensions are calculated using the fuzzy best-worst approach.findings:  in this research, a case study based on fars province, which is the third leading province in apple production in the country, is used to evaluate the performance of the proposed model. the results of the proposed model were compared with three models from economic, environmental, and social perspectives. the research findings show that system sustainability cannot be achieved by separately optimizing models with economic, environmental, and social perspectives and the proposed model achieves an efficient optimal in all three demensions of sustainability simultaneously with significant improvements in environmental and social dimensions and a negligible increase in system costs. in addition, by establishing a proper balance between all three sustainability dimensions, the proposed model leads to the creation of a supply chain with a different network structure and a different number of deployed facilities compared to the other three models.originality/value: the added value of this research is to provide a comprehensive model with sustainability perspectives and considering quality as a main factor in grading and distributing products between different levels of the supply chain. the findings of this research can help policymakers and operational managers in the fruit industry to make strategic and operational decisions in the field of fruit production, processing, and supply to sale markets based on sustainability dimensions.