تحقق عدالت آموزشی از طریق یادگیری ترکیبی: مرور تحلیلی فرصت‌ها، چالش‌ها و راهکارها

هدف: با گسترش فناوری‌های آموزشی، یادگیری ترکیبی به‌عنوان یکی از رویکردهای نوین در آموزش و به‌عنوان ابزاری برای تحقق عدالت آموزشی در سطوح ملی و جهانی، ظرفیت‌هایی را برای بهبود کیفیت و دسترسی به فرصت‌های برابر یادگیری فراهم نموده  است. در همین راستا  پژوهش حاضر با هدف بررسی فرصت‌ها، چالش‌ها و راهکارهای یادگیری ترکیبی به‌منظور نیل به عدالت آموزشی انجام شده است.روش‌شناسی: پژوهش حاضر به روش مروری از نوع روایتی - تحلیلی انجام شده است. داده‌ها از طریق جستجوی نظام‌مند کلیدواژه‌های مرتبط در پایگاه‌های علمی داخلی و خارجی گردآوری شد. پس از بررسی بیش از پنجاه منبع، بیست و چهار منبع کلیدی بر اساس معیارهایی چون تازگی، اعتبار علمی و ارتباط مستقیم با موضوع انتخاب شد. یافته‌ها بر اساس سه پرسش اصلی پژوهش (فرصت‌ها، چالش‌ها و راهکارها) دسته‌بندی و تحلیل شدند و جمع‌بندی آن‌ها چارچوبی منسجم برای تبیین نقش یادگیری ترکیبی در تحقق عدالت آموزشی ارائه می‌دهدیافته‌ها: این مطالعه نشان داد که یادگیری ترکیبی از طریق افزایش کیفیت، انعطاف‌پذیری، دسترسی گسترده به منابع، و امکان شخصی‌سازی آموزش، ظرفیت قابل‌توجهی برای ارتقای عدالت آموزشی دارد؛ اما چالش‌هایی نظیر نابرابری زیرساخت‌ها، شکاف دیجیتال، و کمبود مهارت‌های فناورانه در میان معلمان و دانش‌آموزان، اجرای موثر آن را با محدودیت‌هایی مواجه می‌سازد.نتیجه‌گیری و پیشنهادها: در این راستا، نتایج پژوهش نشان می‌دهد که راهکارهایی همچون توسعه زیرساخت‌های فناورانه، توانمندسازی معلمان و خانواده‌ها از طریق آموزش و حمایت فناورانه و تربیتی، توجه به  تفاوت‌های فردی، فرهنگی و جغرافیایی و طراحی انعطاف‌پذیر آموزشی با امکان شخصی‌سازی فرایند یادگیری مولفه‌های کلیدی برای تحقق عدالت آموزشی در بستر یادگیری ترکیبی هستند. پیشنهاد می‌شود که مطالعات آینده به بررسی تاثیر هر یک از راهکارها بر عدالت آموزشی تمرکز کنند.نوآوری و اصالت:  این پژوهش با تحلیل فرصت‌ها، چالش‌ها و راهبردهای یادگیری ترکیبی، در راستای تحقق عدالت آموزشی به درک جامع‌تری از آن کمک می‌کند و  سهم جدیدی در ادبیات در حال تکامل در مورد این شیوه آموزشی متحول‌کننده دارد.

achieving educational justice through blended learning: an analytical review of opportunities, challenges, and strategies

aim: with the expansion of educational technologies, blended learning, as one of the new approaches in education and as a tool for achieving educational justice at the national and global levels, has provided capacities for improving quality and access to equal learning opportunities. in this regard, the present study aims to examine the opportunities, challenges, and solutions of blended learning in order to achieve educational justice.methodology: the study was conducted using a narrative-analytical review method.data were collected through a systematic search of relevant keywords in national and international academic databases. after reviewing over fifty sources, twenty-four key studies were purposefully selected based on criteria such as recency, academic credibility, and direct relevance to the topic. the findings were categorized and analyzed according to the study’s three main research questions—opportunities, challenges, and strategies—and synthesized into a coherent framework for understanding the role of blended learning in achieving educational justiceresults: the study indicated that blended learning, through enhanced quality, flexibility, broad access to resources, and the possibility of personalized instruction, holds significant potential for promoting educational justice. however, challenges such as infrastructure disparities, the digital divide, and the lack of technological competencies among teachers and students hinder its effective implementation.conclusions and suggestions: the research results show that strategies such as developing technological infrastructure, empowering teachers and families through technological and educational training and support, paying attention to individual, cultural, and geographical differences, and flexible educational design with the possibility of personalizing the learning process are key components for achieving educational justice in the context of blended learning.innovation and originality: by analyzing the opportunities, challenges, and strategies for blended learning, this research contributes to a more comprehensive understanding of it in order to achieve educational equity and makes a new contribution to the evolving literature on this transformative educational justice.