اثر مکمل خوراکی و تزریقی سلنیوم و ویتامین e بر عملکرد رشد و فراسنجه های خونی بره‌های سنجابی در حال رشد

سابقه و هدف: مطالعات متعددی در خصوص اهمیت در دسترس بودن مواد معدنی مختلف و ویتامین‌ها جهت رشد و عملکرد دام انجام شده است. سلنیوم و ویتامین e از جمله موادی هستند که مورد توجه محققین بوده است. مقادیر متفاوت، زمان مناسب مصرف و همچنین روش‌های استفاده از مواردی است که مورد تحقیق قرار گرفته است. هر چند گزارش‌های ارائه شده همسو نبوده و در مواردی تناقض‌هایی مشاهده می‌شود. لذا در این مطالعه اثر مکمل خوراکی و تزریقی سلنیوم و ویتامین e بر عملکرد رشد و برخی فراسنجه‌های خونی بره‌های در حال رشد بررسی شد. این ویتامین بخشی از دفاع داخل سلولی بدن در برابر اثرات نامطلوب اکسیژن واکنش پذیر و رادیکال آزاد است و به عنوان یک آنتی اکسیدان قوی در سیستم های زریستی است و باعث بهبود عملکرد سیستم ایمنی دام می شود لذا در این مطالعه اثر مکمل خوراکی و تزریقی سلنیوم و ویتامین e بر عمرکرد رشد و برخی فراسنجه های خونی بره های سنجابی در حال رشد بررسی شد. مواد و روش‌ها: هجده راس بره سه ماهه با میانگین وزن 2/85 ± 19/42به صورت تصادفی در سه گروه با شش تکرار در جایگاه‌ انفرادی برای مدت هشت هفته نگهداری شدند. تیمارهای آزمایشی شامل: گروه شاهد (جیره پایه بدون مکمل)، تیمار خوراکی (جیره پایه به همراه 3/ 0 میلی‌گرم سلنیوم به صورت سلنومتیونین و 50 میلی‌گرم ویتامین e به شکل آلفاتوکوفرول در کیلوگرم ماده خشک جیره)، گروه تزریقی (4 میلی‌لیتر مکمل تزریقی؛ هر میلی‌لیتر حاوی 5/0 میلی‌گرم سلنیوم به صورت سلنیت سدیم و 50 میلی‌گرم ویتامین e به شکل آلفاتوکوفرول) بود. بره‌ها هر 15 روز یکبار توزین و در روزهای 1، 30 و60 آزمایش، از سیاهرگ وداج خونگیری ‌شد. یافته‌ها: تفاوت آماری معنی‌داری از لحاظ میزان مصرف خوراک روزانه، افزایش وزن نهایی و ضریب‌تبدیل خوراک بین گروه‌های آزمایشی وجود نداشت. بین گروه‌های آزمایشی تفاوت آماری معنی‌داری از لحاظ غلظت روی، مس و آهن خون مشاهده نشد. غلظت کلسترول، تری‫گلیسرید، لیپوپروتئین با چگالی زیاد، کم و خیلی‫کم تحت تاثیر روش استفاده از مکمل قرار نگرفتند. از لحاظ میزان فعالیت آنزیم‌های آلانین‌آمینو‌ترانسفراز، آسپارتات‌آمینو‌ترانسفراز و سوپراکسید دیسموتاز بین گروه‌های آزمایشی اختلاف معنی‌داری مشاهده نشد اما فعالیت آنزیم گلوتاتیون پراکسیداز در روزهای 30 و 60 آزمایش و ظرفیت آنتی اکسیدان کل در روز 60 آزمایش در گروه دریافت‫کننده مکمل خوراکی بیشتر از گروه‌های آزمایشی دیگر بود (0/05>p). شاخص مالون‌دی‌آلدهید در گروه‌های دریافت‫کننده مکمل سلنیوم و ویتامین e نسبت به گروه شاهد کاهش یافت (p<0.05). ‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬نتیجه‌گیری: نتایج این آزمایش نشان داد استفاده از مکمل خوراکی سلنیوم و ویتامین e سبب بهبود وضعیت آنتی‫اکسیدانی بره‫ها به هر دو روش خوراکی و تزریقی شد و تفاوت معنی‫داری بین دو روش مشاهده نشد. اما با توجه به راحتی روش خوراکی و کاهش تنش ناشی از تزریق و غیر تهاجمی بودن آن، تجویز مکمل خوراکی توصیه می‫شود.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬

the effect of oral and injectable supplementation of selenium and vitamin e on performance and some blood parameters of growing sanjabi lambs

background and objectives: several studies have been conducted regarding the importance of the availability of various minerals and vitamins for the growth and performance of livestock. selenium and vitamin e are among the substances that have attracted the attention of researchers. different dosses, appropriate time of consumption, and method of use are the aria that have been researched. although the reports presented are not aligned and, in some cases, contradictions are observed. therefore, in this study, the effect of oral and injectable supplementation of selenium and vitamin e on growth performance and some blood parameters of growing lambs was investigated.materials and methods: eighteen three month old lambs with an average weight of 18.6 ± 2.7 were kept randomly in three groups with six repetitions in individual cages for eight weeks. experimental treatments included: control group (base diet without supplements), oral group (base diet plus 0.3 mg of selenium in the form of selenomethionine and 50 mg/kg of vitamin e in the form of alpha tocopherol), injectable group (4 ml injectable supplement; each ml contains 0.5 mg of selenium in the form of sodium selenite and 50 mg of vitamin e in the form of alpha tocopherol). the lambs were weighed every 15 days and, on the 1st, 30th, and 60th days of the experiment, blood was drawn from the juglar veinresults: there was no statistically significant difference between experimental groups in terms of daily feed consumption, final weight gain and feed conversion ratio. blood concentrations of zinc, copper and iron were not affected by supplementation. cholesterol, triglyceride, high, low and very low density lipoprotein concentrations were not affected by the method of supplementation. the number of red blood cells was not affected, but the number of white blood cells in the injection group increased significantly compared to the control group on the 60th day of the experiment (p<0.05). in terms of the activities of alanine aminotransferase, aspartate aminotransferase and superoxide dismutase, no significant difference was observed between the experimental groups, but the activity of glutathione peroxidase on the 30th and 60th days of the experiment and the total antioxidant capacity on the 60h of the experiment in the group receiving oral supplements were more than other experimental groups (p<0.05). malondialdehyde index decreased in the groups receiving selenium and vitamin e supplements compared to the control group (p<0.05).conclusion: the results of this experiment showed that the use of oral supplements of selenium and vitamin e improved the antioxidant capacity of lambs by both oral and injectable methods, and no significant difference was observed between the two methods. however, due to the convenience of the oral method and the reduction of stress caused by the injection and its non invasive nature, it is recommended to prescribe an oral supplement. ‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬ ‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬