تاثیر تغذیه‌ سطوح مختلف پودر ضایعات جوجه‏ کشی بر عملکرد، گوارش‌پذیری و فراسنجه‏ های تخمیری شکمبه و خون بره‏ های پرواری

سابقه و هدف: فرآوری و تبدیل محصولات جانبی، پسماندها و ضایعات کشاورزی و استفاده مجدد از آن‏ها در چرخه تولید، راه حلی مناسب برای استفاده اقتصادی از این نوع محصولات به‏ویژه در تغذیه دام، طیور و آبزیان و یا در صنایع وابسته می‏باشد. در بخش پرورش طیور طبق گزارشات موجود سالیانه هزاران تن کود دامی و مرغی، ضایعات کشتارگاهی و ضایعات صنایع مرغداری به‏وجود می‏آیند که قابلیت مصرف توسط انسان را نداشته و حتی سبب آلودگی محیط زیست می‏شوند. مواد مغذی و انرژی موجود در فضولات، بستر، ضایعات کشتارگاهی طیور و کارخانجات جوجه‏کشی پس از حذف عوامل بیماری‏زا، قابل بازیافت و استفاده در جیره‏های دام‌‌‌ و طیور می‏باشد. در تحقیق انجام ‌شده تاثیر استفاده از پودر ضایعات و باقیمانده موسسات جوجه‏کشی بر عملکرد، ‏گوارش‌پذیری مواد مغذی، فراسنجه‏های تخمیری شکمبه و خون بره‏های پرواری مورد بررسی قرار گرفت.مواد و روش‌ها: در این آزمایش تعداد 30 راس بره نر کرمانی با میانگین وزنی0.3±23 کیلوگرم و سن حدود شش ماهگی انتخاب ‌شده و به سه گروه ده‌تایی در قالب طرح کاملا تصادفی تقسیم شدند. به هر گروه یک جیره آزمایشی اختصاص داده شد. پودر ضایعات جوجهکشی از کارخانه جوجه‌کشی واقع در شمال کشور تهیه شد و پس از تعیین ترکیب شیمیایی در سه سطح متفاوت صفر، سه و شش درصد در جیر‌ه‌ بره‌های پرواری استفاده گردید. جهت تعیین گوارش‌پذیری مواد مغذی از روش اندازه‏گیری مارکر داخلی خاکستر نامحلول در اسید استفاده گردید. در پایان 90 روز دوره اصلی پروار‌بندی، از مایع شکمبه بره‌ها در ساعات صفر، سه و شش ساعت پس از مصرف خوراک توسط لوله مری متصل به دستگاه ساکشن، جهت تعیین ph، نیتروژن آمونیاکی، جمعیت پروتوزوآ و اسیدهای چرب فرار نمونه گیری به‌عمل آمد. در آخرین روز دوره و در ساعت پیش از مصرف خوراک، خون‌گیری از بره‌ها از ورید وداج جهت تعیین فراسنجه‌های بیوشیمیایی انجام گرفت. سپس بره‌ها در پایان دوره و پس از یک گرسنگی شبانه کشتار شده و لاشه سرد و گرم آن‌ها توزین شد.یافته‌ها: مصرف ماده خشک و اضافه وزن در بره‏های تغذیه شده با شش درصد پودر ضایعات جوجه‏کشی به‏طور معنی‏داری بیشتر از گروه شاهد بود (0.05>p)، در حالی که گوارش‌پذیری ظاهری الیاف نامحلول در شوینده‌ اسیدی و خنثی تحت تاثیر افزودن پودر ضایعات جوجه‏کشی کاهش یافت. استفاده از شش درصد پودر ضایعات موجب افزایش وزن لاشه‌های گرم و سرد شد (0.05>p). میزان ph، غلظت نیتروژن آمونیاکی مایع شکمبه و جمعیت پروتوزوآ تحت تاثیر جیره‏های آزمایشی قرار نگرفت، در حالی که غلظت اسید پروپیونیک با افزودن ضایعات جوجه‌کشی به جیره افزایش و غلظت اسید استیک به‌طور معنی‌داری کاهش یافت (0.05>p). سطح کلسترول و همچنین گلوکز خون در بره‏های تغذیه شده با شش درصد ضایعات جوجه‏کشی از گروه شاهد بیشتر بود (0.05>p)، لیکن آنزیم‌های کبدی و نیتروژن اوره‌ای خون تحت تاثیر قرار نگرفتند.نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج به‌دست آمده، ترکیب شیمیایی پودر ضایعات جوجه‏کشی نشان داد که این فرآورده فرعی از نظر مواد مغذی در سطح مناسبی بوده و با توجه به تغییر مولار اسیدهای چرب فرار شکمبه‌ای، بهبود مصرف خوراک و اضافه وزن در بره‌های پرواری، می‏توان از آن تا سطح 6 درصد به‌عنوان بخشی از مکمل‌های پروتئینی در جیره بره‏های پرواری استفاده نمود.

Effect of different levels of hatchery wastes on growth performance, nutrients digestibility, ruminal and blood parameters in fattening lambs

Background and objectives: Processing and treatment of agricultural residues and byproducts is a good economical solution for reusing them into the product cycle specially in animal feeding. The production a huge quantity of hatchery waste (HW) in the poultry industry has raised concerns about environmental pollution. Nutrients and energy in wastes, litter of broiler and hatchery after eliminating of their pathogens, can be recycled and used in livestock diets. Therefore, the purpose of this experiment was to investigate of the effect of feeding different levels of HW as the main source of dietary protein on lamb’s performance, nutrients digestibility, rumenal fermentation and blood parameters. Materials and methods: Twentyfour Kermani male lambs with an average initial weight of 23±0.33 kg and six months’ age, were used in a completely randomized design. The experimental diets included control diet and diets containing 3 and 6% of HW. To estimate of feed intake, the remaining feed of lambs collected and weighed daily before the morning meal. At the end of every two weeks the lambs are weighed for calculation of daily weight gain. Nutrients digestibility measured by acid insoluble ash marker method. Rumen liquid samples taken from lambs before and 3 and 6 h after feeding for NH3N, pH and volatile fatty acids measuring. Blood samples were collected at the end of period and 3 h post morning feeding for determination of blood biochemical factors. At the end of main period, all lambs were slaughtered following an overnight fast and skinned. Empty body were weighted and stored at 4 °C for 24 hours (for determination of cold carcass weight).Results: In the present study, performance and dry matter intake in lambs fed with 6% hatchery waste powder were significantly higher than the control group (P<0.05). Dry matter, organic matter and crude protein digestibility was not affected by HW. But, neutral and acid detergent fiber digestibility decreased (P<0.05) by adding of HW in lamb’s diet. Adding of HW in lambs’ diet, increased warm and cold carcass weights linearly (P<0.05). The pH, protozoa population and NH3N concentration in the rumen were not affected by the experimental diets. The HW in diet caused to decreasing (P<0.05) and increasing acetic and propionic acids concentration in lambs, respectively. Blood cholesterol and glucose level in lambs fed HW were significantly higher than other groups (P<0.05). but other factors such as BUN and total protein were not different among the experimental diets.Conclusion: The chemical composition of the HW indicates that this byproduct is relatively appropriate nutritious. Because of increase in feed intake and performance and too alter in ruminal fermentation characteristics, this waste can be used as part of a concentrate in the diet of lambs.