مقایسه تطبیقی نظام‌های تامین مالی پژوهش و فناوری

تامین مالی پژوهش و فناوری از عوامل اساسی در توسعه علمی و اقتصادی کشورها به‌شمار می‌رود. این پژوهش با استفاده از روش مروری نظام‌مند، به بررسی تطبیقی نظام‌های تامین مالی پژوهش و فناوری در پنج کشور منتخب (ایالات متحده آمریکا، انگلستان، آلمان، استرالیا و چین) پرداخته و با تحلیل سیاست‌ها، سازوکارها و روندهای تخصیص منابع مالی، راهکارهایی برای بهبود نظام تامین مالی پژوهش در ایران ارائه کرده است. داده‌های این مطالعه بر اساس چارچوب مفهومی شامل 9 بعد کلیدی (سیاستگذاری، سازوکارهای تخصیص منابع، رفتار تخصیص منابع، تامین مالی، دسترسی، ارزیابی، حمایت و تشویق، منطقه‌ای و دیپلماسی علم و فناوری) گردآوری و تحلیل شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که کشورها از ترکیب متنوعی از مدل‌های تامین مالی دولتی و خصوصی بهره می‌برند و به شیوه‌های رقابتی، شاخص‌محور و بلندمدت در تخصیص منابع مالی توجه دارند. همچنین، کشورهای توسعه‌یافته با تاکید بر تجاری‌سازی پژوهش‌ها، سیاست‌های تشویقی مالی، شفافیت در دسترسی به داده‌ها، و همکاری‌های بین‌المللی، مسیر پایداری را برای توسعه علمی خود ترسیم کرده‌اند. در پایان، پیشنهادهایی برای بهبود نظام تامین مالی پژوهش در ایران ارائه شده است که شامل ایجاد سیستم تخصیص رقابتی منابع، توسعه تامین مالی ترکیبی، تمرکز بر پژوهش‌های کاربردی، ایجاد صندوق‌های تخصصی، افزایش شفافیت و حمایت از تحقیقات بلندمدت و پرریسک می‌باشد.

comparative comparison of research and technology funding systems

research and technology funding is considered a fundamental factor in the scientific and economic development of countries. this study adopts a systematic review approach to conduct a comparative analysis of research and technology funding systems in five selected countries: the united states, the united kingdom, germany, australia, and china. by analyzing policies, mechanisms, and trends in resource allocation, the study offers practical recommendations for improving iran’s research funding system.data were collected and analyzed based on a conceptual framework comprising nine key dimensions: policymaking, resource allocation mechanisms, resource allocation behavior, financing, access, evaluation, support and incentives, regional considerations, and science and technology diplomacy. the findings reveal that countries utilize a diverse mix of public and private funding models and emphasize competitive, indicator-based, and long-term approaches to financial resource distribution. furthermore, developed nations tend to prioritize research commercialization, financial incentive policies, transparency in data accessibility, and international collaboration as sustainable pathways for advancing scientific development.the study concludes with several recommendations for enhancing iran’s research funding system, including the establishment of competitive resource allocation mechanisms, the development of hybrid funding models, a focus on applied research, the creation of specialized funding agencies, improved transparency, and greater support for long-term and high-risk research initiatives.