تاثیر برخی عوامل محیطی بر سمیت آفت کش آبامکتین بر artemia franciscana به عنوان گونه ای غیر هدف

آبامکتین یکی از آفت‌کش‌های پرکاربرد در کشاورزی و آبزی‌پروری است که سمیت قابل ‌توجهی بر گونه‌های غیر هدف از جمله سخت ‌پوستان آبزی دارد. با توجه به تغییرات اقلیمی و گسترش مصرف این آفت کش، هدف مطالعه حاضر بررسی تاثیر عوامل محیطی بر سمیت آبامکتین بر گونه artemia franciscana می باشد. ناپلیوس‌های آرتمیا به مدت 24 ساعت در معرض غلظت‌های مختلف آبامکتین (0 تا 2 µg/l) و تحت شرایط متفاوت شوری (25، 30 و 40 ppt) ، دما (25 و 30 درجه سانتی‌گراد)، ph (6.5، 8 و 9.5) و نور (چرخه نوری متناوب، تاریکی و روشنایی مداوم) قرار گرفتند. همچنین، اثر دوره بازیابی 24 ساعته پس از تماس اولیه و استرس شوری در دوره بازیابی نیز ارزیابی شد. درصد بقاء ناپلیوس‌ها به ‌عنوان شاخص سمیت در پایان آزمایش‌ها اندازه‌گیری گردید. نتایج نشان داد که افزایش غلظت آبامکتین موجب کاهش معنی‌دار درصد بقاء شد (p˂0.05)، که این کاهش تحت تاثیر عوامل محیطی مختلف متغیر بود. افزایش شوری به ویژه در سطح 40 ppt سمیت آبامکتین را تشدید کرد، به‌ طوری که در این شرایط در غلظت 2 µg/l، درصد بقاء از 70.3 در شوری 25 ppt  به 51.2 درصد کاهش یافت. همچنین، افزایش دما از 25 به 30 درجه سانتی‌گراد موجب کاهش معنی‌دار درصد بقاء از 63.2 به 52.4  درصد شد (p˂0.05) و بیانگر تشدید سمیت آبامکتین در دمای بالاتر است. سمیت در شرایط تاریکی و ph قلیایی (9.5) نیز افزایش یافت. علاوه بر این سمیت تاخیری پس از 24 ساعت دوره بازیابی در آب تمیز و کاهش بقاء تحت استرس شوری 60 ppt  مشاهده گردید. این نتایج نشان‌دهنده تاثیر قابل ‌توجه عوامل محیطی بر شدت سمیت آبامکتین است.

influence of environmental factors on the toxicity of abamectin pesticide in artemia franciscana as a non-target organism

abamectin, a widely used pesticide in agriculture and aquaculture, poses significant toxicity risks to non-target aquatic crustaceans. in the context of climate change and increasing pesticide use, this study evaluated how environmental factors influence abamectin toxicity in artemia franciscana. nauplii were exposed for 24 hours to abamectin concentrations ranging from 0 to 2 µg/l under varying salinities (25, 30, 40 ppt), temperatures (25 and 30°c), ph levels (6.5, 8, 9.5), and light conditions (photoperiodic cycle, continuous darkness, continuous light). the effects of a 24-hour recovery period and salinity stress during recovery were also assessed. survival rate was measured as the primary toxicity endpoint. results showed a significant concentration-dependent decrease in survival (p < 0.05), modulated by environmental conditions. higher salinity (40 ppt) amplified toxicity, reducing survival at 2 µg/l from 70.3% (25 ppt) to 51.2%. similarly, increasing temperature from 25 to 30°c decreased survival from 63.3% to 52.4%, indicating enhanced toxicity at elevated temperatures. toxicity was further increased under continuous darkness and at alkaline ph (9.5). delayed toxicity was observed after a 24-hour recovery period in clean water, with additional mortality under high salinity stress (60 ppt). these findings highlight the critical role of environmental factors in modulating abamectin toxicity and have important implications for risk assessment and management in aquatic ecosystems.