مدل‌سازی ترجیح زیستگاهی ماهی garra rezai در رودخانه زاب کوچک، استان آذربایجان غربی

مدل‌سازی شاخص مطلوبیت زیستگاه (hsi) می‌تواند برای توصیف رابطه بین فراوانی و متغیرهای محیطی به‌منظور ارزیابی مناسب بودن زیستگاه‌های مورد استفاده قرار ‌گیرد. در این پژوهش، ترجیح زیستگاهی گونه garra rezai با استفاده از روش هموارسازی هسته‌ای در رودخانه زاب کوچک از مهر سال 1400 تا شهریور 1401 انجام گرفت. در این مطالعه نمونه‌برداری از ماهیان از 6 ایستگاه انجام گرفت و همزمان فاکتورهای محیطی شامل دما، شیب، سرعت جریان آب، عرض رودخانه، عمق آب، ارتفاع، ph، هدایت الکتریکی ec و کل مواد محلول tds  اندازه‌گیری و ثبت شد. نتایج نشان داد که نواحی ترجیحی این گونه در فصل بهار، مکان‌هایی با ph بالا، دما بالا، tds پایین، ec متوسط، ارتفاع بالا، سرعت جریان متوسط، عمق متوسط، عرض زیاد و شیب کم می‌باشد. در فصل تابستان بیشترین مناطق ترجیحی دارای ph بالا، دما بالا، tds پایین، ec متوسط، ارتفاع بالاتر، عمق کم, عرض متوسط، سرعت جریان بالاتر و شیب متوسط می‌باشد. همچنین نتایج فصل پاییز نشان داد نقاط ترجیحی این گونه دارای ph بالا، دمای پایین‌تر،tds  پایین، ec متوسط، ارتفاع بالا، عمق متوسط، عرض متوسط، سرعت جریان بالا و شیب متوسط می‌باشد. در فصل زمستان نیز نقاط ترجیحی این گونه نواحی با ph بالاتر، tds متوسط، ec بالا، ارتفاع بالا، عمق متوسط، عرض بالا، سرعت جریان متوسط، شیب پایین می‌باشد. مقادیر معیار اطلاعاتی آکائیکه براساس چهار روش حسابی، هندسی، روش حداکثر و حداقل برای چهار فصل به‌دست آمد و نشان داد روش میانگین حداکثر بهترین روش بود. به عنوان نتیجه گیری، این گونه ترجیح زیستگاهی تقریباً متفاوتی در طی فصل‌های مختلف داشت که این تفاوت با توجه به تغییرات دما و پارامترهای هیدرولوژیک رودخانه برای سازگاری با نیازهای زیستی آن می‌باشد.

modeling of prediction and habitat suitability of garra rezai in four seasons of the year, little zab river

habitat suitability index modeling (hsi) is a valuable tool in ecology that can be used to describe the relationship between abundance and environmental variables to evaluate the suitability of habitats. in this study, the habitat preference of garra rezai was done using the kernel smoothing method in the little zab river in the four seasons of 2022. for this purpose, sampling was done from 6 stations with 3 repetitions, and environmental factors, including temperature, slope, water flow velocity, river width, water depth, altitude, ph, electrical conductivity (ec), and total dissolved substances (tds) were measured and recorded at each station. the results showed that the preferred areas of this species in spring are those habitats with high ph, ​​high temperature, low tds, medium ec, high altitude, medium water velocity, medium depth, large river width, and low slope. the most preferred areas in the summer have high ph, ​​high temperature, low tds, medium ec, higher altitude, low depth, medium river width, higher water velocity, and medium slope. the results of the autumn season revealed that the preferred areas have high ph, ​​lower temperature, low tds, medium ec, high altitude, medium depth, medium river width, high water velocity, and medium slope. in the winter, it was also found that the preferred areas of this species have higher ph, medium tds, high ec, high altitude, medium depth, high river width, medium water velocity, and low slope. akaike information criterion values ​​were obtained based on four arithmetic, geometric, maximum, and minimum methods for four seasons, and the results showed that the maximum method was the best. in conclusion, this species had almost different habitat preferences during different seasons, but these changes are due to changes in temperature and hydrological parameters of the river to adapt to its biological needs.