سیاست کنش متوازن چین و برنامه هسته‌ای ایران

تبدیل شدن برنامه هسته‌ای ایران در یک دهه اخیر به یکی از موضوع های مهم و بحث‌برانگیز امنیت بین‌المللی باعث شده تا حساسیت‌های فراوانی نسبت به نقش و موضع قدرت‌های بزرگ در قبال این برنامه شکل گیرد. این مقاله با هدف واکاوی موضع چین به عنوان یک قدرت در حال ظهور و در عین حال نزدیک به ایران معتقد است که رویکرد چین در قبال برنامه هسته‌ای ایران بر «سیاست کنش متوازن» ابتنا یافته است. بر همین اساس، چین هم به الزامات رابطه با ایران توجه داشته و هم به عنوان یک «قدرت بزرگ مسئول» ناگزیر از پاسخ‌گویی به سایر قدرت‌ها بوده است. در تلاش برای تبیین و ارائه پاسخ به چرایی اتخاذ این رویکرد از جانب چین، این مقاله زمینه‌های اتخاذ این موضع از جانب چین را در سه سطح ملی، منطقه‌ای و بین‌المللی مورد بررسی قرار می‌دهد. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که در سطح ملی تکثر هویت‌های بین‌المللی چین و نیازهای اقتصادی، در سطح منطقه‌ای حفظ توازن در خلیج فارس و در سطح بین‌المللی اهمیت روابط با اسرائیل، رویکرد چین به مسئله گسترش هسته‌ای و حفظ توازن در روابط همزمان با ایران و امریکا در اتخاذ این موضع گیری چین موثر بوده است. با هدف بررسی این ادعا، این مقاله بعد از ارائه چارچوب نظری، نخست روندهای سیاست کنش متوازن چین در قبال برنامه هسته‌ای ایران را مد نظر قرار داده و در ادامه ریشه‌های اتخاذ این سیاست در سه سطح ملی، منطقه‌ای و بین‌المللی را تببین می‌کند.

China Balanced Action Policy and Iran Nuclear Program

In the last decade, Iran Nuclear Program had been one of the most important issues in international security and between great powers. The article with emphasis on china position toward Iran nuclear program argues china attitude toward the issue has constructed on “Balanced Action” policy. Hence, the policy concern simultaneously iran s benefits for Beijing and keep responsible relations with other great powers. This Position have rooted in three in three level: national, regional and international. In national level, some factors such as china multiple international identities and economics needs and in regional level some variables like balance of power in Persian Gulf are important. Finally, in international level focus on relation with Israel, position toward nuclear proliferation and relations with Iran and U.S are factors that have influenced Beijing position toward Iran nuclear program. Theoretical framework, trends of Balanced Action policy and explanation of the policy are the main sections of the article.