تحلیل اکتشافی ساختاری برسازی خطر امنیتی ایران نزد اعراب توسط عربستان

از مهم‌ترین این تغییرات امنیتی، در غرب آسیا، تضاد امنیتی بین ایران و عربستان در سطح پراگماتیک بوده است که با کنش‌گری عربستان، برسازی خطر امنیتی از ایران و اجماع سازی در بین اعراب، بر پیچیدگی‌های امنیتی منطقه افزود و علاوه بر ایران و عربستان منافع حیاتی بسیاری از کشورهای عربی را تحت تاثیر قرارداد. علیرغم این مهم، تحقیقات پرداخته شده به این موضوع اندک و اغلب دارای نقیصه روشی و معرفتی بوده است. بر همین اساس، تحقیق حاضر تلاش کرده است تا با کاربست نظریه برسازی امنیتی در مکتب کپنهاگ و استخدام برخی نوآوری‌های روش‌شناسی در علوم انسانی، به ویژه تحلیل تلفیقی اکتشافی و تحلیل کیفی ساختاری و استفاده از روش‌های اعتباربخشی نرم‌افزاری و نخبگانی، ضمن شناسایی مولفه‌ها و متغیرهای موثر در برسازی خطر امنیتی ایران، ماهیت این متغیرها را شناسایی کند و متناسب با آن راهبردهایی را پیشنهاد دهد. نتایج پژوهش نشان داد که برسازی خطر امنیتی ایران در سه محور اصلی هستی‌شناسی (شامل 2 متغیر)، معرفت‌شناسی (شامل 4 متغیر) و روش‌شناسی (شامل 7 متغیر) اتفاق افتاده است. همچنین، نتایج تحلیل ساختاری حاکی از توزیع این متغیرها در دسته‌های متغیرهای حیاتی، هدف، ریسک، خروجی و اهرمی است. یافته‌های حاصل‌شده از دیدگاه نظریه تحقیق و واقعیت‌های محیطی مورد تحلیل بسیط قرار گرفت.

an exploratory-structural analysis of securitization of irans’ threat in arab countries

the security contradiction between iran and saudi has been amongst the most important ones that, due to saudi’s part role in constructing iran as a security threat among arabs, added to the security intricacies of the region and in addition to the parties involved, affected some arab countries to a greater extent. despite that, the literature studying this issue is scarce and the thin bulk of research conducted around it suffers from some methodological and epistemological deficiencies. thus, the present research has been an attempt to employ the theory of security construction in copenhagen school and employ some methodological innovations in humanities, particularly exploratory and structural interpretation, and validating findings through appropriate software and experts’ judgment to identify main components and variables in this threat construction. it was revealed that saudi’s construction of iran as a threat had three main components of ontology (including 2 variables), epistemology (including 4 variables), and methodology (including 7 variables). also, structural interpretation showed that these variables are distributed in a group of critical variables, target variables, risk variables, output variables and leverage variables. these findings were discussed from a variety of perspectives.