سازوکار جذب استرانسیم در محیط آبی توسط نانوساختار هیدروکسی‌آپاتیت

هیدروکسی‌آپاتیت، یکی از مهم‌ترین و پربازده‌ترین جاذب‌ها در جذب استرانسیم‌ از محلول‌های آبی به‌شمار می‌رود. در این پژوهش، ساختار هیدروکسی‌آپاتیت پس از جذب استرانسیم‌، مطالعه و سازوکار جذب آن بررسی شده است. بدین‌منظور، هیدروکسی‌آپاتیت نانوساختار با روش شیمی تر ساخته شده و پس از حرارت دادن، برای جذب یون‌های استرانسیم‌ در محلول‌های آبی با غلظت‌های مختلف استرانسیم‌ 30، 50 و 70 (میلی‌گرم بر لیتر) استفاده شد. با آنالیزهای پراش پرتو ایکس (xrd)، میکروسکوپ الکترونی روبشی (sem) به‌همراه طیف‌سنجی انرژی پرتو ایکس (eds) و آنالیز تبدیل فوریه مادون قرمز (ftir)، هیدروکسی‌‌آپاتیت، پس از جذب استرانسیم،‌ کاملاً شناسایی شد. کرنش ساختار پس از برازاندن پیک‌های پراش پرتو ایکس، با استفاده از تابع ویت (voigt)، توسط رابطه ویلیامسون  هال بررسی شد. نتایج نشان داد که جذب استرانسیم باعث افزایش کرنش شبکه نمی‌شود. علاوه بر این، اندازه بلورک‌ها و تغییرات ناهمسان‌گردی ساختار نیز، پس از جذب استرانسیم، محاسبه شد و کاهش بلورینگی از 45 درصد به 34 درصد و اندازه بلورک‌ها از 520 انگستروم به 460 انگستروم مشاهده شد. از سوی دیگر، محاسبات، کاهش ناهمسان‌گردی با جذب استرانسیم را نشان دادند. با درنظرگرفتن این اطلاعات درباره ساختار هیدروکسی‌آپاتیت و تطبیق آن با سازوکارهای مختلف پیشنهادشده برای جذب، سازوکار انحلال و رسوب مجدد در جذب استرانسیم‌ توسط هیدروکسی‌آپاتیت پیشنهاد می‌شود. تصاویر میکروسکوپ الکترونی روبشی و نتایج طیف‌سنجی پراش انرژی پرتو ایکس نیز این سازوکار را ‌تایید می‌کند.

mechanism of strontium adsorption on nanostructured hydroxyapatite in an aqueous solution

hydroxyapatite (ha) is one of the effective and efficient adsorbents of strontium ions in aqueous solutions. considering this fact, the current study put its main focus on investigating the structure of hydroxyapatite after strontium adsorption to better understand the mechanism of this process. nanostructured hydroxyapatite was prepared using a wet chemical method used for the adsorption of strontium ions with various initial concentrations after calcination. the structure of hydroxyapatite was well characterized after adsorption based on x-ray diffraction (xrd), scanning electron microscopy (sem), energy dispersive x-ray spectroscopy (eds), and fourier transform infrared spectrometer (ftir) analyses. the micro-strain of the structure was also investigated based on fitting the xrd patterns by voigt function and williamson-hall analysis. the crystallite size and degree of anisotropy in the presence of sr were measured. interpreting the obtained data and comparing it with different existing adsorption mechanisms suggested dissolution-precipitation as an effective mechanism for strontium adsorption by hydroxyapatite. the sem images and eds results also confirmed this mechanism.