ارزیابی و مقایسه صفات محرک رشدی گیاه در گروه‌های مختلف باکتری‌های ریزوسفری

باکتری‌های محرک رشد گیاه، گروه وسیعی از ریزجانداران مفید خاک هستند که از طریق سازوکارهای مختلف می‌توانند بر رشد گیاهان تاثیر بگذارند. در این پژوهش، 63 سویه باکتری متعلق به چهار گروه از باکتری‌های سودوموناس، ازتوباکتر، باسیلوس و آزوسپیریلوم جداسازی شده از خاک های ایران ازنظر ویژگی های منسوب به محرک رشد گیاه مطالعه و مقایسه شدند. توانایی سویه‌ها در تولید اکسین، سیدروفور، پلی ساکاریدهای خارج سلولی، انحلال فسفات های معدنی و آلی، توانایی آزادسازی پتاسیم و توانایی انحلال فسفات آهن نامحلول بررسی شدند. نتایج نشان داد که سودوموناس p214 در سطح ال-تریپتوفان 50 میلی گرم در لیتر مقدار 51/68و در ال-تریپتوفان صفر، مقدار 48/72 میکروگرم بر میلی‌لیتر اکسین تولید کرد. ازنظر توانایی حل کنندگی فسفات های نامحلول معدنی و آلی به ترتیب سودوموناس p187 و p186 با نسبت قطر هاله به کلونی 2/59 و 4/13 دارای بیش‌ترین شاخص بودند. تولید سیدروفور در گروه سودوموناس با سه گروه دیگر اختلاف معنی داری نشان داد و سویه p188 با نسبت قطر هاله به کلنی 3/38 بیش‌ترین توانایی را نشان داد. سودوموناس ها بیش‌ترین توانایی انحلال فسفات آهن نامحلول را نشان دادند و بهترین سویه p192 با نسبت قطر هاله به کلونی 45/4 بود. بیش‌ترین توانایی آزادسازی پتاسیم از بیوتیت با مقدار 33/33 گرم در لیتر مربوط به باسیلوس b517 و از موسکویت با مقدار 24/67 مربوط به b326 بود. بالاترین مقدار تولید پلی ساکاریدهای خارج سلولی متعلق به سویه‌های p526 با مقدار 6/84 گرم بر لیتر بود. درمجموع، گروه سودوموناس در بیشتر صفات از سه گروه دیگر برتری نسبی نشان داد. در این پژوهش سویه‌های منتخب از هر گروه ازنظر ویژگی‌های مختلف محرک رشدی برای ادامه پژوهش ها انتخاب و معرفی شدند.

evaluation and comparative analysis of plant growth-promoting traits in diverse groups of rhizosphere bacteria

background and objectives: using chemical fertilizers is the primary method of plant nutrition in agriculture, however, it has a high potential for contamination of water, soil, plants, animals and humans; therefore, it is crucial to provide solutions based on sustainable development for crop production. one of the solutions is to use the potential of beneficial soil microorganisms including plant growth-promoting rhizobacteria (pgpr). the pgpr are a large group of beneficial soil bacteria that affect plant growth through various mechanisms including, production growth-promoting substances such as auxin, solubilization of insoluble organic and inorganic phosphates, production of side rophores, and potassium releasing from soil clay minerals such as biotite and moscuvite. having positive impact of pgpr on plant growth has led to their use as biofertilizers or inoculants in agriculture. one of the most essential components of a biofertilizer is microorganisms. the most important and well-known pgprs include azotobacter, pseudomonas, bacillus, and azospirillum. the aim of this research was to compare these four groups, native to iraninan soils regarding plant growth-promoting characteristics and to identify superior strains that can be investigated in future research as biofertilizers. such a comparison has not been done in the country on different groups of pgpr.materials and methods: in this research, 63 strains of pgpr including 13 azotobacter, 10 azospirillum, 21 bacillus, and 19 pseudomonas strains were used obtained from the microbial culture collection of soil and water research institute which were previously isolated across from different agricultural soils of iran. the strains were screened and compared regarding plant growth-promoting characteristics. the ability of strains to produce auxin evaluated using salkowski reagent method at the levels 0 and 50 mg/l l-tryptophan. the siderophore assayed using the cas-agar method, calculating the ration of halo-to-colony diameter. the extracellular polysaccharides (eps) were measured weighting the dried precipitated substances. the ability to solubilize inorganic and organic phosphates was investigated by calculating the ratio of halo to colony diameter in pikovskaya's agar medium. alexandrov's method was used to investigate the ability of released potassium from muscovite and biotite soil clay minerals. the nbrip culture medium, was used to evaluate the ability to dissolve insoluble iron phosphate. all experiments were performed in triplicate and the statistical analysis of data done using sas software. means were compared and grouped by the least significant difference (lsd) method at the 5% probability level.results: the results showed that pseudomonas strain p214 produced 51.68 μg/ml of auxin at 50 mg/l of l-tryptophan and 48.72 μg/ml in the absence of l-tryptophan (0 mg/l). for mineral and organic phosphate solubilization, pseudomonas p187 and p186 demonstrated the highest indices, with halo-to-colony diameter ratios of 2.59 and 4.13, respectively.