شناسایی، آنالیز و رتبه‌بندی ریسک‌های موجود در حوادث شغلی آتش‌نشانان با استفاده از روش jsa و anp

هدف از انجام پژوهش، شناسایی و آنالیز حوادث شغلی آتش‌نشانان ایستگاه‌های تحت پوشش منطقه 20 شهر تهران است که به روش jsa و anp انجام شده است. روش پژوهش کاربردی از نوع ترکیبی است که با تحلیل حوادث شغلی رخ‌داده از سال 1397 تا 1403 با استفاده از کاربرگ‌های ارزیابی ریسک jsa و نرم‌افزارهای superdecision3.2، spss26 و excel2019 تحلیل‌شده است. ابزار پژوهش پرسشنامه‌ی محقق ساخته در قالب کاربرگ ارزیابی ریسک تدوین‌شده است. روایی پرسشنامه ازنظر خبرگان و شاخص cvr مقدار 0.37 به دست آمد و پایایی آن در یک آزمون مقدماتی (با 20 نفر) و آلفای کرونباخ 0.887 محاسبه شد. جامعه آماری پژوهش از بین 268 نفر از‌ آتش‌نشان، طبق فرمول کوکران 158 نفر از طریق کاربرگ ارزیابی ریسک انجام شده است. روش نمونه‌گیری به‌صورت ساده و حجم نمونه‌گیری با استفاده از جدول مورگان، 152 نفر محاسبه شد. تلفیق نتایج تحلیل ریسک‌ها به روش jsa و anp نوآوری پژوهش است. یافته‌ها حاکی از آن است که 14 مورد از ریسک‌های غیرقابل‌قبول با عدد ریسک بیشتر از 12 برای 4 عنوان شغلی شناسایی شد. همچنین درصد ریسک‌های غیرقابل‌قبول، نامطلوب و قابل‌قبول به ترتیب 41.3، 37.3 و 22 درصد است. رتبه‌بندی ریسک‌ها در نرم‌افزار سوپردسیژن به ترتیب اوزان نهایی شامل: استرس کمبود نیرو (a5) با وزن 0.24، برخورد خودروهای عبوری با آتش‌نشانان (a2) با وزن 0.16 و دودگرفتگی (a1) با وزن 0.11 تعیین شد. نتایج نشان می‌دهد که بیشترین احتمال وقوع ریسک‌های غیرقابل‌قبول در محل عملیات است و از مهم‌ترین اقدامات کنترلی برای کاهش سطح ریسک: ارزیابی دقیق صحنه، استفاده از تجهیزات حفاظت فردی و ایمن‌سازی صحنه حادثه است.

identification, analysis and ranking of risks in firemen’s occupational accidents using jsa and anp methods

the purpose of the research is to identify and analyze occupational accidents among firefighters at stations covered by tehran’s 20th district.the applied research method is a mixed type that was analyzed by analyzing occupational accidents that occurred from 2018 to 2024 using jsa risk assessment worksheets and superdecision3.2, spss26, and excel2019 software. the research tool is a researcher-made questionnaire developed in the form of a risk assessment worksheet. the validity of the questionnaire was obtained from the experts and the cvr index was 0.37, and its reliability was calculated in a preliminary test (with 20 people) and cronbach’s alpha was 0.887. the statistical population of the research was 158 out of 268 firefighters, according to the cochran formula, through the risk assessment worksheet. the sampling method was simple and the sampling size was calculated using the morgan table, 152 people. combining the results of risk analysis using jsa and anp methods is a research innovation. the findings indicate that 14 unacceptable risks with a risk number greater than 12 were identified for 4 job titles. also, the percentage of unacceptable, undesirable, and acceptable risks is 41.3, 37.3, and 22 percent, respectively. the ranking of risks in the superdecision software was determined according to the final weights, including: a5= 0.24, a2= 0.16 and a1= 0.11. the results show that the highest probability of unacceptable risks occurring is at the operation site, and the most important control measures to reduce the risk level are: accurate scene assessment, use of personal protective equipment, and securing the scene of the accident.