>
Fa   |   Ar   |   En
   آراء معتزله در مطالعه تطبیقی بین گرایش تفسیری طوسی و طبرسی  
   
نویسنده قاسم‌پور راوندی محسن ,مسعودی ‌نیا سمیه
منبع پژوهشنامه تفسير و زبان قرآن - 1396 - دوره : 5 - شماره : 2 - صفحه:11 -34
چکیده    شیخ طوسی در تفسیر تبیان به‌مثابه متکلّمی بزرگ و تحت تاثیر اساتید برجسته‌ای مانند شیخ مفید و سید مرتضی وارد مباحث عقلی کلامی شده است. مباحث کلامی در تفسیر تبیان برجسته است و این موضوع بیانگر جایگاه کلامی و ویژه شیخ طوسی است. از سویی دیگر تاثیر مبانی فکری و گرایش شیخ طوسی در مواجهه با آیات قرآن بر مفسّران بعدی هم چون طبرسی، نکته‌ای است غیرقابل‌انکار. بازتاب عقل‌گرایی در تفسیر تبیان به‌ویژه با توجه به پیوند فکری میان مکتب کلامی بغداد که شیخ طوسی از آن بی‌بهره نبوده است – و مکتب عقلی اعتزال محسوس است. انعکاس چنین مباحثی در تفسیر مجمع‌البیان هم البته نه به گستردگی تبیان مشهود است. تحولات فکری قرن پنجم و ششم و مواجهه شیخ طوسی و طبرسی را با آنها می‌توان با توجه به جولان فکری – عقیدی گروه‌های مختلف کلامی در قالب احتجاجات، مناظرات، تبیین عقاید و نقدهای این دو مفسّر به آرای کلامی معتزله جستجو کرد. سه رویکرد تبیینی، تقریب‌گرایانه و نقّادانه با آرای تفسیری معتزله، محورهای اساسی این پژوهش است که با رویکرد توصیفی – تحلیلی و گزارش و بیان داده‌های تفسیری و همراه با شواهد و قرائنی سامان یافته است. هردو مفسّر از رهگذر این رویارویی‌ها به دفاع از مبانی کلامی شیعه پرداخته‌اند.
کلیدواژه شیخ طوسی، طبرسی، مطالعه تطبیقی، معتزله، گرایش تفسیری
آدرس دانشگاه کاشان, ایران, دانشگاه کاشان, ایران
پست الکترونیکی smasoodinia@yahoo.com
 
   Muʿtazila vote in a comparative study between the interpretative methods of Tūsī and Tabarsī  
   
Authors Masoudi nia Somayeh ,Ghasem pour mohsen
  
 
 

Copyright 2023
Islamic World Science Citation Center
All Rights Reserved