توسعه انسانی و فرهنگی در کشورهای اسلامی؛ مطالعه شاخص نرخ سواد و مصرف اینترنت در کشورهای اسلامی

این مقاله به بررسی وضعیت توسعه انسانی و فرهنگی کشورهای اسلامی با تاکید بر دو شاخص نرخ سواد در بین بزرگسالان و ضریب نفوذ اینترنت می‌پردازد. به‌این ترتیب، از میان متغیرهای گوناگونی که شاخص توسعه انسانی و فرهنگی بر مبنای آنها محاسبه می‌شوند، این دو شاخص مورد تاکید قرار گرفته‌اند. پرسش اصلی این مقاله عبارت است از اینکه وضعیت توسعه انسانی و توسعه فرهنگی با تاکید بر دو نرخ سواد و ضریب نفوذ اینترنت در کشورهای اسلامی چگونه است؟ به‌منظور پاسخ‌گویی به پرسش‌های اصلی و فرعی تحقیق، از دو روش مطالعات اسنادی و کتابخانه‌ای و تحلیل داده‌های موجود استفاده شده است. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که کشورهای اسلامی در دهه‌های اخیر توانسته‌اند نرخ شاخص توسعه انسانی و نرخ سواد خود را بهبود بخشند؛ هرچند اختلاف زیادی بین کشورهای حوزه خلیج فارس و کشورهای اسلامی واقع در آفریقا در این زمینه وجود دارد. دلیل اصلی این امر وضعیت مناسب کشورهای حوزه خلیج فارس در متغیرهای اقتصادی مانند درآمد سرانه ناخالص داخلی است که این متغیر توانسته است بر ضریب نفوذ اینترنت در این کشورها نیز بیافزاید. همچنین درمجموع، بسیاری از کشورهای اسلامی فاصله بسیار زیادی با استانداردهای جهانی در حوزه توسعه انسانی و ضریب نفوذ اینترنت دارند.