پویایی‌بخشی به نظریه گفتمان در مسائل اجتماعی ایران از طریق کاربست ارتباطات آیینی

نظریه گفتمانِ لاکلا و موفه یک نظریه شاخص در زمینه ساخت و پیشبرد گفتمان محسوب می‌شود که در آن، روابط و عناصر موجود در یک گفتمان و چگونگی هژمون‌شدن مسائل در جامعه به‌روشنی بیان شده است. با این وجود، استفاده از این نظریه به‌دلیل ماهیت و خاستگاه سیاسی آن، در زمینه مسائل اجتماعی از پویایی و تحرک لازم برخوردار نیست. از همین رو کاربست آن در زمینه‌های اجتماعی، نیازمند برخی مداخلات است. تصور اجتماعی، یکی از مفاهیم بنیادینی است که با توجه به عناصر تشکیل‌دهنده آن، نقش تعیین‌کننده‌ای در تغییرات اجتماعی و میزان و کیفیت تحرک یک جامعه دارد و به‌دلیل پیوند خوردن با برخی از مفاهیم از قبیل گفتمان، بازنمایی اجتماعی، اسطوره، ساخت اجتماعی واقعیت و آیین، می‌تواند به بازشناسی لایه‌های درونی جریان‌هایی که منجر به تغییرات اجتماعی در یک جامعه می‌شوند، بیانجامد. این مقوله در میان ملت‌هایی که از تاریخ، فرهنگ و اسطوره‌های نظری عمیقی در مراودات اجتماعی خود بهره می‌برند و یا ارتباطات آیینی نقش مهمی در ذهنیت‌بخشی به زندگی آنها ایفا می‌کند، عینی‌تر و از قابلیت بالاتری جهت استفاده در ترویج گفتمان برخوردار است. این پژوهش بر اساس بخشی از یافته‌ها و مقولات به‌دست آمده از فرایند مصاحبه با دوازده نفر از اعضای محترم مجمع تشخیص مصلحت نظام پیرامون قابلیت ارتباطات آیینی جهت کاربست آن در ترویج مفاهیم توسعه، صورت گرفته و قصد دارد با هدف ایجاد پویایی بیشتر در نظریه گفتمان، کاربست این نظریه در امور اجتماعی نظیر توسعه را از این طریق تسهیل نماید.