شکل‌گیری جامعه دوگانه در شهرهای نفتی ایران با تاکید بر شهرستان ماهشهر

مفهوم «جامعه دوگانه» اقتباس از مفهوم «شهر دوگانه» است که به نابرابری و بی‌عدالتی شهری در نظام سرمایه‌داری اشاره دارد که امکانات فضایی، رفاهی و شهری را به صورت دوگانه و ناعادلانه در سطح شهر توزیع می‌کند. شهر دوگانه نوعی عارضه نظام سرمایه‌داری است و نشان‌دهنده نابرابری اجتماعی فضایی تولیدشده در شهر است. یکی از روندهای اجتماعی در شهرهای نفتی جنوب ایران، ایجاد دوگانگی «فضایی‌ اجتماعی» است که در شهرهایی چون «ماهشهر» تحت تاثیر صنعت پتروشیمی به‌وجود آمده است. در ماهشهر، دوگانگی در شکل‌های فضایی‌ شهری، اقتصادی، دوگانگی در امکانات و خدمات بهداشتی و آموزشی و در نهایت، دوگانگی فرهنگی و اجتماعی و عدم انسجام و ادغام اجتماعی شهری بروز کرده است. عامل عمده دوگانگی اجتماعی در شهرهای نفتی و از جمله در ماهشهر، ضعف دیدگاه اجتماعی به صنعتی شدن مناطق نفتی، به‌ویژه سیاست شرکت شهرسازی بوده است. سیاست شهری دولت و در اینجا سازمان نفت، به جای توسعه اجتماعی اجماعات بومی و محلی و ادغام کارکنان خود با جوامع محلی و شکل‌گیری شهرهای مدرن ادغام یافته، با سیاست شرکت ‌ شهرسازی، جداسازی کارکنان صنایع نفتی از جوامع بومی بوده که پیامد آن ایجاد جامعه دوگانه محلی‌ شرکتی بوده است

Formation of a Dual Society in Iranian Oil Cities with an Emphasis on the City of Mahshahr

The concept of a dual society is taken from that of a dual city referring to urban inequality and injustice created by capitalism in space, welfare and urban facilities. So the dual city has symptoms reflecting the sociospatial inequality existing in the city. One of the social phenomena in the oil cities of Southern Iran have been the creation of a socialspace duality. Social duality in Mahshahr has been under the influence of the petrochemical industry. It has been created in various forms, including duality in urban space, urban economy, education, health facilities and cultural and social duality; the main cause of social duality in oil cities, such as Mahshahr is the lack of social vision in the process of the industrialization of oil regions, especially the role of companytown policy in this respect, is considerable. This policy instead of developing local societies, integrating employees into local society and creating a modern city, separates employees from local society, resulting in the creation of a dual localcorporate society