وضعیت مسئله‏دار قوانین در دانشگاه‏های ایران

مقالۀ حاضر به مسئلۀ چگونگی وضعیت قوانین در دانشگاه می‌پردازد. بعد انقلاب فرهنگی در سال 1359 و بسته شدن دانشگاه به مدت دو سال، شورای انقلاب فرهنگی در قالب نهاد سامان‌بخش به وضعیت قوانین دانشگاه، در کنار دیگر وظایفی که دارد، شناخته شد. شورای عالی انقلاب فرهنگی، نهادی است که به‌موازات مجلس دارای حق قانون‌گذاری در حوزه‌های مانند دانشگاه است که وزارت علوم مسئول اجرای قوانین است، اما شورای انتصابی عالی انقلاب فرهنگی، به‌گونه‌ای قوانین را وضع می‌کند که دارای کلی‌گویی، ابهام و تفسیرپذیرند که سبب می‌شوند تا مسئولان دانشگاه با سلیقه‌زدگی قوانین را تفسیر و اجرا کنند، بنابراین در پژوهش حاضر، به دنبال پاسخ به این پرسش هستیم که وضعیت قوانین در دانشگاه چگونه است؟ و تجربۀ دانشجویان با آن چگونه است؟ برای این منظور، در چهار دانشگاه با گرایش‌های هنر، فنی، علوم اجتماعی با 50 دانشجو متشکل از فعال صنفی و سیاسی و غیرفعال و همچنین با 5 حقوقدان و آشنا با مسائل حقوقی و قانونی دانشگاه‏ها مصاحبه به‌عمل‌آمده است. بر اساس نتیجه‌گیری، وضعیت اجرای قوانین در دانشگاه، دارای سلیقه‌زدگی است؛ این مسئله در منافات با ذات کارکرد قوانین است که در پی زدودن سلیقه‌زدگی در انجام امورند. به همین سبب، دانشجویان وقتی با چنین سطح وسیعی از سلیقه‌زدگی و بی‌عدالتی در اجرای قوانین دانشگاه روبه‌رو می‌شوند، دچار بیگانگی از فضای دانشگاه می‌شوند و بنابراین از مهم‌ترین یافته‏های نظری/مفهومی، این است که قوانین در مرحلۀ وضع و نصب با منطق ایدئولوژیک زمان پیروزی انقلاب اسلامی قادر به درک منطق امروزی زندگی دانشجویی نیست.