مقایسه انحراف از چشم‌اندازهای زمانی متعادل و منفی در بین کشتی‌گیران نخبه و غیرنخبه

هدف: مفهوم چشم‌اندازهای زمانی، در زمینه‌های مختلف عملکردی انسان موردتوجه قرار گرفته است. اما، این مفهوم در زمینه عملکرد ورزشی کمتر مورد بررسی قرار گرفته است. بنابراین، پژوهش حاضر با هدف مقایسه‌ انحراف از چشم‌اندازهای زمانی متعادل و منفی در بین کشتی‌گیران نخبه و غیرنخبه انجام شده است. مواد و روش ها: جامعۀ آماری این مطالعه توصیفی- مقایسه‌ای، شامل کلیۀ کشتی‌گیران نخبه و غیرنخبه مرد از شهر تهران بود که به روش نمونه‌گیری هدفمند 202 کشتی‌گیر شامل 86 کشتی‌گیر نخبه و 116 کشتی‌گیر غیرنخبه به‌عنوان نمونه پژوهش انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها شامل پرسش‌نامه چشم‌اندازهای زمانی زیمباردو (1999) و فرمول‌های محاسباتی مربوطه جهت ارزیابی انحراف از چشم‌اندازهای زمانی متعادل و منفی بود. داده‌های بدست آمده با استفاده از تحلیل واریانس چندمتغیره (manova) در نرم‌افزار spss نسخه 26 و سطح معناداری 0٫05 تحلیل شدند.یافته ها:  نتایج نشان داد که بین کشتی‌گیران نخبه و غیرنخبه در ابعاد مختلف چشم‌اندازهای زمانی تفاوت معناداری وجود دارد. در همین راستا، کشتی‌گیران نخبه در مقایسه با کشتی‌گیران غیرنخبه، فاصله بیشتری از الگوی منفی و فاصله کمتری از الگوی متعادل چشم‌اندازهای زمانی را داشتند (p < 0.001). نتیجه گیری: این یافته‌ها بر اهمیت کسب الگوی چشم‌انداز زمانی متعادل به‌عنوان یکی از ویژگی‌های روان‌شناختی کلیدی مرتبط با عملکرد ورزشی تاکید دارند. مربیان کشتی می‌توانند با بهره‌گیری از این نتایج به تقویت عملکرد و رشد بلندمدت ورزشکاران خود کمک کنند. پیشنهاد می‌شود در پژوهش‌های آتی الگوی چشم‌انداز زمانی متعادل در ورزشکاران رشته‌های مختلف مورد بررسی قرارگیرد تا امکان تعمیم‌پذیری نتایج افزایش یابد.

a comparison of deviations from balanced and negative time perspectives between elite and non-elite wrestlers

time perspective, as measured by the zimbardo time perspective inventory (ztpi), has been recognized as an important psychological factor in domains such as education, health, and, to a lesser extent, athletic performance. however, ztpi scores have been operationalized in various ways, including composite scores that simultaneously consider the mean values of its five dimensions. the present study examined differences in two composite indices deviation from a balanced time perspective (dbtp) and deviation from a negative time perspective (dntp) among elite and non-elite iranian wrestlers. this comparative study included 202 male wrestlers (86 elites with national team experience and 116 non-elites active at club or provincial levels) selected via purposive sampling. the ztpi questionnaire and relevant computational formulas were employed to extract dbtp and dntp indices. data were analyzed using multivariate analysis of variance (manova) in spss version 26, with a significance level of α = 0.05. results indicated that elite wrestlers exhibited significantly lower deviation from a balanced time perspective (p < 0.001, η² = .744) and lower tendencies toward negative dimensions (p < 0.001, η² = .880) such as past negative and fatalistic present compared to their non-elite counterparts. these findings underscore the importance of a btp profile as a key psychological characteristic associated with successful athletic performance in wrestling. based on these results, future studies should further explore dbtp and dntp indices in athletes across various sports, cultures, and age groups to enhance the generalizability of findings.