اثربخشی مداخله نوروفیدبک بر بهینه‌سازی عملکرد ورزشکاران: مرور نظام‌دار، فرا تحلیل و پیشنهاد یک الگوی نظری

هدف: گزارش های بسیاری نشان می دهند مداخله نوروفیدبک بر عملکرد ورزشکاران تاثیرگذار است. بااینحال، مداخله نوروفیدبک ابعاد گستردهای دارد و با توجه به نوع پروتکل، چگونگی مداخله و جامعه هدف اثرات متفاوتی می گذارد. روش فراتحلیل با یکپارچه کردن نتایج حاصل از پژوهش های مختلف، اندازه اثر روش مداخله را مشخص می کند. بنابراین مطالعه حاضر با هدف دستیابی به اندازه اثر مداخله نوروفیدبک بر عملکرد ورزشکاران و بررسی سایر عوامل موثر در اثربخشی آن و پیشنهاد یک الگوی نظری انجام شد.مواد و روش ها: پژوهش حاضر مطالعه مروری از نوع فراتحلیل می باشد. در مرحله اول پژوهش، تمامی پژوهش های فارسی و انگلیسی انجام شده در زمینه اثربخشی مداخله نوروفیدبک بر عملکرد ورزشکاران به طور نظام مند مرور شدند و از میان آنها، پژوهش های دارای ملاک های فرا تحلیل، توسط نرم افزار جامع فرا تحلیل بررسی شدند. از میان 758 مطالعه به دست آمده، تعداد 28 مطالعه فرا تحلیل شدند. در مرحله دوم، یک الگوی مداخله ای ویژه ورزشکاران بر اساس مولفه های مختلف تاثیرگذار بر عملکرد، تدوین شد.یافته ها: یافته های پژوهش نشان داد میزان اندازه اثر مداخله نوروفیدبک طبق جدول کوهن زیاد است؛ لذا مداخله نوروفیدبک عملکرد ورزشکاران رابهتر می کند. در مرحله دوم، عوامل اثرگذار بر بهبود عملکرد ورزشکاران به دنبال مداخله نوروفیدبک، در قالب یک الگوی مداخله ای ویژه ورزشکاران تدوین شد.نتیجه گیری: به طورکلی از یافته های این مطالعه می توان نتیجه گرفت که تاثیر مداخله نوروفیدبک بر عملکرد ورزشکاران زیاد است و می تواند نظر محققین مبنی بر اهمیت مداخله نوروفیدبک بر بهینه سازی عملکرد ورزشکاران را تایید نمود.

neurofeedback intervention and athletic performance optimization; systematically review, metaanalysis and proposing a theoretical model

background and purposeneurofeedback training (nft), which refers to the perception and learning of one’s own brain signals, is the most widely used technique in biofeedback. neurofeedback training (nft) is a non-invasive, safe, and effective method of regulating the nerve state of the brain. presently, nft is widely used to prevent and rehabilitate brain diseases and improve an individual’s external performance. researchers use a “top-down” approach to improve external performance by regulating brain function and influencing behavior. for example, using nft to improve individuals’ cognitive ability can enhance focus and memory, as well as motor ability, helping them achieve better sports performance (gruzelier, 2014). in sports science, improving sports performance has been an important research topic. in contrast to the traditional training of strengthening endurance and speed, nft mainly focuses on the psychological state of athletes. some studies have shown that nft can teach athletes to control their mental state and thus improve their sports performance. therefore, nft has been widely studied. landers et al. (1991) first utilized nft to improve sports performance (sp–nft) with 24 pre-professional archers as participants. their results showed that the shooting performance of the participants who enhanced the right temporal activity of their brain increased, while that of those who enhanced the left temporal activity decreased (landers et al., 1991). similarly, paul et al. (2011) conducted four weeks of sp–nft with school-level archers and found that their pre-competition pleasure levels, pre-competition arousal levels, and post-competition arousal levels had increased, and their archery shooting performance also had improved (paul et al., 2011).