نقش سیستم های مغزی رفتاری و عدم تقارن نیمکره ای در خلاقیت حرکتی نوجوانان

هدف: هدف پژوهش حاضر، تعیین نقش سیستم های مغزی رفتاری و عدم تقارن نیمکره ای بر خلاقیت حرکتی در نوجوان بود. موارد و روش‌ها: 239 دانش آموز دختر و پسر (با میانگین سنی2.06±14.4) به روش نمونه گیری هدفمند پرسشنامه های جمعیت شناختی، دست برتری ادینبرگ ویلیامز (1986) و سیستم‌های مغزی رفتاری کارو و وایت (1994) را تکمیل، سپس 207 نوجوان بر اساس معیارهای ورود به مطالعه انتخاب و با توجه به نمرات پرسشنامه های سیستم های مغزی رفتاری و دست برتری در گروه های راست برتر_فعال ساز (58 نوجوان)، راست برتر_ بازدارنده (64 نوجوان)، چپ برتر_ فعال ساز (37 نوجوان) و چپ برتر_ بازدارنده (48 نوجوان) قرار گرفتند. سپس آزمون خلاقیت حرکتی نوجوانان (مارتینز و فرنانندز ریو،2019) را اجرا کردند.یافته ها: یافته های تحلیل واریانس چندمتغیره نشان داد نوجوانان با سیستم فعال ساز رفتاری در مقایسه با سیستم بازداری رفتاری دارای میانگین بالاتری در مولفه های روانی (p= 0/03)، ابتکار (p= 0/001)، انعطاف پذیری (p= 0/01) و خلاقیت حرکتی ((p=0/001 هستند. همچنین نوجوانان چپ برتر دارای میانگین بالاتری در مولفه های روانی، ابتکار، تخیل و خلاقیت حرکتی در مقایسه با نواجوان راست برتر بودند. نتیجه گیری: افراد چپ برتر که نیمکره غالب آنها راست و دارای سیستم فعال ساز رفتاری می باشند دارای خلاقیت حرکتی بهتری نسبت به افراد راست برتر با سیستم مغزی رفتاری بازدار می باشند.نتیجه گیری: یافته ها حاکی از تاثیر مستقل و معنادار هر دو متغیر برتری جانبی مغز و سبک سیستم مغزی-رفتاری بر سطوح خلاقیت حرکتی در نوجوانان است. این نتایج می تواند در شناسایی استعدادها و طراحی برنامه های آموزشی خلاقیت محور در حوزه تربیت بدنی و روان شناسی ورزش مورد توجه قرار گیرد .

the role of behavioral brain systems and hemispheric asymmetry on motor creativity of adolescents

background and purposethe behavioral inhibition system (bis) and behavioral activation system (bas) are neuropsychological constructs associated with responses to aversive and appetitive stimuli, respectively (gray, 1987; revised 2023). dysregulation of these systems is linked to various outcomes: hyperactivity of the bis is associated with withdrawal, depression, and anxiety, while hyperactivity of the bas is linked to impulsivity, sensation-seeking, and other approach-related disorders (newman et al., 2005). research indicates cerebral lateralization of these systems. the left hemisphere is predominantly involved in approach motivation, processing positive stimuli, and logical-analytical reasoning. conversely, the right hemisphere is more engaged in withdrawal motivation, inhibiting actions to avoid negative consequences, and holistic processing involving imagery, tone, and creative problem-solving (hecht, 2013; lauzberg, 2023). this lateralization is reflected in contralateral body control.while both hemispheres contribute to emotional and cognitive functions, substantial evidence supports the right hemisphere's dominance in processing emotional valence, sustaining attention, and regulating arousal (hartikainen, 2021). creativity, defined as the ability to produce novel and valuable outcomes, is one cognitive domain potentially influenced by these brain systems. the bas is linked to a global processing style (förster, 2009), which in turn is associated with cognitive flexibility and enhanced creative performance (förster et al., 2004). furthermore, activated positive mood states are believed to facilitate creativity through neurotransmitter release, such as dopamine (kim et al., 2017).this study aimed to investigate whether the bis/bas, mediated by cognitive processing styles, contributes to individual differences in motor creativity. given the paucity of research on the role of brain systems and hemispheric asymmetry in the motor creativity of adolescents, this study addresses a significant gap in the literature. the findings could inform goals for targeted behavioral interventions and personality development.