نقد مفاهیم ملّت، ایرانیّت و امر ملّی در آرای سیّد جواد طباطبایی

هدف مقالۀ پیش‏رو نقد مفاهیم ملّت، ایرانیّت و امر ملّی در آرای سید جواد طباطبایی مبتنی بر آخرین کتاب او تحت عنوانِ ملّت، دولت و حکومت قانون است. ایدۀ ایران، مهمترین دغدغه‏ای بود که وی تعقیب می‏کرد برخی از زوایای این ایده به صورت شفاف‏تری در کتاب یاد شده مطرح شده است. بخش مهمی از کتاب مزبور به دفاع از تجدّد خواهی و تبیین فلسفۀ سیاسی مشروطیت و نقد سنت‏گرایان اختصاص یافته است. به عبارت دیگر طباطبایی در این کتاب از ضرورت تکوین مدرنیتۀ سیاسی در ایران سخن گفته است اما در صورت‏بندی مدرنیتۀ سیاسی، به اصول مدرنیتۀ سیاسی پایبند نمانده است. سوال اصلی مقالۀ حاضر این است؛ بر اساس رویکرد تجدّد و اصول مدرنیتۀ سیاسی چه نقدی بر تعریف طباطبایی از مفاهیم دولت- ملّت، ایرانیّت و امر ملّی وارد است؟ یافته‏های این نوشتار بر اساس روش توصیفی- تطبیقی نشان می‏دهد علیرغم اینکه طباطبایی در کتاب مزبور به تبیین و ترویج فلسفۀ سیاسی مشروطیت می‏پردازد؛ اما بر خلاف اصول مدرنیتۀ سیاسی، به جای تعریف سیاسی/ مدرن از ملّت و ایرانیّت و امر ملّی، با رویکردی جوهرگرایانه به تعریف این مقولات پرداخته است که از قضا چنین تعاریفی مانع تحقق مدرنیتۀ سیاسی است.

criticism of the concepts of nation، iranianness and national affairs in the opinions of seyyed javad tabatabai

the aim of the following article is to criticize the concepts of nation, iranianness, andnational affairs in the opinions of seyyed javad tabatabaei based on his latest bookentitled nation, state, and rule of law. in other words, in this book, tabatabai spokeabout the necessity of developing political modernity in iran, but he did not adhere tothe principles of political modernity in formulating political modernity. the mainquestion of this article is, based on the approach of renewal and the principles ofpolitical modernity, what is the criticism of tabatabaei's definition of the concepts ofnation-state, iranianness, and national affairs?