ردپای استعاره نیمروز در گفتمان وجودی- سوسیولوژیک علی شریعتی

یکی از مفاهیم اصلی تفکرنیچه، مفهوم نیمروز است. حقیقت به نزد نیچه، در نیمروز رخ می دهد. نیمروز ، در خاموش ترین ساعت روز اتفاق می افتد و در این لحظه، هر چیزی، اندک تفاوتی با خودش پیدا می کند؛ این تفاوت، تفاوت حداکثری یا بی تفاوتی نیست؛ بلکه تفاوتی اندک است. نیمروز، لحظه انقطاع از روزمرگیها و عادتواره ها و همچنین لحظه خلق و تولد امر یگانه، تکین و شگفتی ساز و همچنین لحظه دریدن پرده نمادین است. در این لحظه تکین و رخدادگونه است که عدم، می عدمد و بدین سان، پدیدارها، خود را بی واسطه بر ما آشکار می کنند. علی شریعتی نیز به مثابه جامعه شناسی وجوداندیش، همچون نیچه، خواستار گسست از جهان بینی انسانهای میانمایه است و درست از این روست که او بر ضرورت نقد روزمرگی و میانمایگی انگشت تاکید می گذارد. گفتنی است اگر چه شریعتی به صورت مستقیم به استعاره نیمروز در آثار خویش اشاره ای نکرده است؛ اما با اندکی غور در آثار او، به این نکته تفطن پیدا خواهیم کرد که شریعتی خواسته یا ناخواسته تحت تاثیر استعاره نیمروز نیچه در صورتبندی نظام اندیشگی خویش که همانا گسست از روزمرگی است بوده است.

tracing nimrooz (midday) metaphor in ali shariati's existential-sociological discourse

midday (nimrooz) is a central concept in nietzsche's thought-- truth occurs at midday. midday happens in the quietest and calmest hour of the day. at this moment, everything becomes a little different from itself. this difference is not a maximum difference or indifference, but a small difference. nimrooz (midday) is the moment of breaking away from routines and habits, the moment of creation and birth of the unique, singular, and surprising thing, and the moment of tearing the symbolic curtain. in this particular moment, the time of self is messianic and event-like-- the self-nihilation (nichtung, nichten) of the nothing. thus, phenomena reveal themselves to us directly. ali shariati, as a sociologist of existential thought, like nietzsche, wants to break away from the world view of mediocre people, and it is precisely because of this that he emphasizes the necessity of criticizing everyday life and mediocreness. although shariati has not directly mentioned the nimrooz metaphor in his works, however, with a little consideration in his works, one can find that shariati was influenced by nietzsche's middday metaphor in formulating his thought system, which is indeed a break from everyday life.