بررسی جامعه‌شناختی سیمای زن ارمنی در ادبیات منثور ایران با رویکرد ایماگولوژی

ارامنه همواره در صحنۀ فرهنگ و ادبیات ایران نقش قابل‌توجهی داشته‌اند. بررسی مواجهۀ جامعۀ ایرانی با ارامنه می‌تواند محل مطالعات گوناگون جامعه‌شناسی، ادبی، تاریخی و فرهنگی باشد. ما در این مقاله به بررسی سیمای زنان ارمنی، به عنوان بخش مهمی از جامعۀ ارامنه در ادبیات داستانی ایران تا پیش از انقلاب اسلامی با استفاده از روش ایماگولوژی پرداخته‌ایم. ایماژولوژی که زیرشاخه‌ای از مطالعات ادبی تطبیقی است، چگونگی تجلی هویت ملل مختلف را در تضاد و مقایسه تصویر خود با تصویر دیگران در ادبیات مطالعه می‌کند. در این پژوهش ما ابتدا به معرفی دانش ایماگولوژی یا تصویرشناسی و ذکر تاریخچۀ مختصر آن پرداخته‌ایم و سپس با استفاده از یافته‌های این دانش، سیمای زن ارمنی در ادبیات داستانی ایران را بررسی کرده‌ایم. پس از جمع‌آوری نمونه‌ها به این نتیجه رسیده‌ایم که سیمای زن ارمنی در نمونه‌ها، در قالب دو تصویر عمده قابل‌دسته‌بندی است: نخست زن ارمنی به مثابه زنی زیبا و آزاد که عمدتا به عنوان ابژه‌ای برای زناشویی یا خوشگذرانی بازنمایانده می‌شود و دوم زنان ارمنی کارگر و زحمتکش که تصویری قابل‌تحسین و احترام دارند و به نوعی در مقابل دستۀ اول قرار می‌گیرند.

sociological study of armenian female image in iranian prose literature with the approach of imagology

armenians have always played a significant role in iranian culture and literature. examining the confrontation between the iranian society and the armenians can be a place for various sociological, literary, historical, and cultural studies. in this article, we have investigated the image of armenian women, an essential part of armenian society, in iranian fiction before the islamic revolution. first, we have introduced the knowledge of imagology and mentioned its brief history, and then, using the findings of this knowledge, we have examined the image of armenian women in iranian fiction. after collecting the samples, we have concluded that the face of the armenian woman in the samples can be categorized in the form of two main images. first, the armenian woman is a beautiful and free woman who is mainly represented as an object for marriage or pleasure, and secondly, the working and hardworking armenian woman who have an admirable and respectable image and are in a way in front of the first category.