تاثیر تنش کادمیوم و اسید سالیسیلیک بر جوانه‌زنی بذر و رشد گیاهچه‌های کینوا (chenopodium quinoa willd.)

این پژوهش با هدف بررسی تاثیر کاربرد تنظیم کننده رشد گیاهی بر جوانه‌زنی بذر و رشد گیاهچه‌های کینوا رقم تی نی کاکا تحت تنش کادمیوم، به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه کاملاً تصادفی در چهار تکرار در آزمایشگاه علوم و تکنولوژی بذر دانشگاه محقق اردبیلی در سال 1401 اجرا گردید. تیمارهای آزمایشی شامل اسید سالیسیلیک در چهار سطح (صفر، 1.5، 2.5 و 3.5 میلی مولار) و غلظت‌های کادمیوم در چهار سطح (صفر، 200، 300 و 400 میلی گرم در لیتر) بودند. صفات درصد جوانه زنی، میانگین مدت جوانه زنی، سرعتجوانه زنی، متوسط جوانه زنی روزانه، ضریب تغییرات زمان جوانه‌زنی، شاخص عدم قطعیت فرایند جوانه‌زنی، شاخص همزمانی جوانه زنی، زمان تا 75 درصد جوانه زنی و فعالیت آنتی اکسیدان‌های آنزیمی مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد که برهمکنش دو عامل تقریباً بر همه صفات معنی دار شد به‌طوری‌که کاربرد 400 میلی گرم در لیتر کادمیوم در شرایط بدون کاربرد اسید سالیسیلیک، درصد جوانه زنی را حدود 27.67 درصد، ضریب تغییرات زمان جوانه زنی حدود 11.42 درصد، سرعت جوانه زنی را 13.7 درصد، شاخص همزمانی جوانه زنی را 17.64 درصد، درصد جوانه زنی روزانه را حدود 34.32 درصد، وزن خشک گیاهچه را 35.48 درصد و طول گیاهچه‌های کینوا در حدود 59.76 درصد نسبت به تیمار شاهد کاهش داد. اگر چه تنش کادمیوم خصوصیات جوانه‌زنی بذر و رشد گیاهچه‌های کینوا را کاهش داد اما در شرایط تنش کادمیوم کاربرد غلظت 2.5 میلی مولار اسید سالیسیلیک موجب افزایش 13.17 درصدی درصد جوانه‌زنی، 52.28 درصدی سرعت جوانه‌زنی، 6.81 تا 35.73 درصدی شاخص z، 99.33 درصدی وزن خشک و 79.68 تا 91.63 درصدی طول گیاهچه‌های کینوا نسیت به تیمار شاهد شد. همچنین کاهش 42.90 درصدی میانگین مدت زمان جوانه زنی، کاهش 11.42 درصدی میانگین ضریب تغییرات زمان جوانه زنی، 6.28 تا 38.93 درصدی میزان شاخصu  توسط تیمار غلظت 2.5 میلی مولار اسید سالیسیلیک گزارش شد. کاربرد اسید سالیسیلیک در غلظت 2.5 میلی مولار در سطوح مختلف تنش کادمیوم از راه افزایش توان بذر و گیاهچه و افزایش فعالیت آنزیم های آنتی اکسیدانی از تاثیر منفی تنش کادمیوم می کاهد و موجب بهبود ویژگی های جوانه زنی و رشد گیاهچه ها می شود.

improvement of germination, growth and biochemical characteristics of quinoa seedlings (chenopodium quinoa willd.) using salicylic acid under cadmium stress conditions stress conditions

this research was aimed at evaluating the effects of salicylic acid (sa) on seed germination and growth of quinoa (chenopodium quinoa willd.) seedlings under cadmium (cd) stress. factorially in the form of a completely randomized design in four replications in the seed science and technology laboratory of mohaghegh ardabili university in the year 2022. the experimental treatments included sa at four levels (0, 1.5, 2.5, and 3.5 mm) and cd at four levels (0, 200, 300, and 400 mg/liter). characteristics of germination percentage (gp), average germination duration (agd), germination speed (gs), average daily germination (adg), coefficient of variation of germination time (cvt), index of uncertainty of germination process (ugp), index of germination simultaneity (igs), time to 75% germination (tg), and anti-enzymatic oxidants were evaluated. the results showed that the interaction of two factors was significant on almost all traits, so that with the application of 400 mg/liter of cd in the conditions without the application of sa, the percentage of germination was about 27.67%, the coefficient of variation of germination time was about 42 11.0%, germination speed was 13.7%, germination synchronicity index 17.64%, daily germination percentage 34.32%, seedling dry weight 35.48% and quinoa seedling length 59.76% compared to the control treatment decreased. although cadmium stress reduced the characteristics of seed germination and the growth of quinoa seedlings, under cadmium stress, the application of a 2.5 mm concentration of salicylic acid increased the germination percentage by 13.17% and the germination rate by 52.28%, 6.81 to 73. 35.0% z index, 99.33% dry weight, and 79.68 to 91.63% length of quinoa seedlings were observed. also, 42.90% decrease in average germination time, 11.42% decrease in average germination time coefficient, and 6.28 to 38.93% u index were reported by treatment with 2.5 mm concentration of salicylic acid. . the use of salicylic acid at a concentration of 2.5 mm in different levels of cadmium stress reduces the negative effect of cadmium stress by increasing the strength of seeds and seedlings, increasing the activity of antioxidant enzymes, and improving the characteristics of germination and seedling growth.