تاثیر تنش شوری و برخی بهبوددهنده‌ها بر محتوای آنتی‌اکسیدانی گیاه کاملینا (camelina sativa (l.) crantz)

گیاه کاملینا (camelina sativa) گیاهی گل‌دار از تیره کلمیان brassicaceae است. این گیاه متحمل به سرما و دارای ارزش غذایی بالا و گیاهی چند منظوره است. تنش شوری یک مشکل در حال گسترش در زمین‌‌های کشاورزی ایران و جهان است که رشد و نمو گیاهان را کاهش می‌دهد. اینکه این گیاه نسبت به تنش شوری چه واکنشی دارد و چگونه می‌شود مقاومت آن را بهبود بخشید در این مقاله مورد توجه قرار گرفته است. بهبوددهنده‌های مختلفی برای افزایش مقاومت در برابر تنش‌ها توصیه ‌شده است. در این پژوهش بر روی گیاه کاملینا، کیتوزان و آهن همراه با شوری اعمال شده است. کیتوزان از ترکیباتی است که سبب تحریک سیستم ایمنی گیاه جهت محافظت در برابر عوامل تنش‌زا می‌شود و عنصر آهن نیز در ساختار سیتوکروم‌ها، در فتوسنتز و تنفس، در تثبیت n2 نقش مهمی دارد. جهت عملی کردن این پژوهش، این آزمایش به‌صورت فاکتوریل بر پایه طرح بلوک‌های تصادفی با سه تکرار در دانشگاه خوارزمی در سال 1402 انجام شد. در پژوهش حاضر سطوح شوری 0، 8، 12 دسی‌زیمنس بر متر معادل 0، 5.12، 7.6 گرم بر لیتر کلرید سدیم مورد بررسی قرار گرفت و تیمار کیتوزان با غلظت‌های صفر، 0.2 و 0.4 گرم بر لیتر و آهن نیز با غلظت‌های صفر، 3 و 6 گرم بر لیتر و برهمکنش غلظت‌های مختلف آن‌ها، جهت بهبود رشد مورد بررسی قرار گرفت. در پی تنش شوری آنتی‌اکسیدان‌های آنزیمی مختلف واکنش متفاوتی از خود نشان دادند. فعالیت آنزیم آسکوربات پراکسیداز در پی افزایش تنش شوری و در مقایسه با شاهد ابتدا افزایش و سپس کاهش پیدا کرد. فعالیت آنزیم گایاکول پراکسیداز در مقایسه با شاهد در ابتدا افزایش داشته و در ادامه تغییرات چندانی ثبت نکرد و فعالیت آنزیم فنیل‌آلانین ‌آمونیالیاز (pal) با افزایش تنش شوری در مقایسه با شاهد افزایش یافت. در بررسی همزمان اثر الیسیتور کیتوزان و عنصر آهن و تنش شوری مشاهده شد که الیسیتور کیتوزان با افزایش فعالیت آنزیم گایاکول پراکسیداز، رنگیزه‌های فتوسنتزی، وزن تر اندام هوایی و کاهش مالون ‌دآلدهید، آب ‌اکسیژنه، آسکوربات پراکسیداز و آنتوسیانین موجب بهبود شرایط تنش گردیده که این امر این نشان‌دهنده آن است که اثر الیسیتور و عنصر آهن بر تنش شوری بهبود دهنده بوده است.

the effect of salinity stress and some improvers on the antioxidant content of camelina plant (camelina sativa (l.) crantz)

camelina (camelina sativa) is a flowering plant from the brassicaceae family. this cold-resistant plant has high nutritional value and is a multipurpose plant. salinity stress is a growing problem in the agricultural lands of iran and the world, which reduces the growth and development of plants. how this plant reacts to salinity stress and how to improve its resistance have been considered in this category. various improvers have been recommended to increase resistance to stress. in this research, chitosan and iron, together with salt, have been applied to camelina. chitosan is one of the compounds that stimulates the plant’s immune system to protect against stress factors, and the iron element plays an important role in the structure of cytochromes, photosynthesis and respiration by fixing n2. in order to implement this research, this experiment was carried out based on a randomized block design with three replications at kharazmy universityin 1402. in the present research, we investigated the salinity levels of 0, 8, 12 ds/m, equivalent to 0, 5.12, and 7.6 g/l of nacl, and chitosan treatment with concentrations of 0, 0.2, and 0.4 g/l, and iron was also investigated with concentrations of 0, 3, and 6 g/l and the interaction of their different concentrations to improve growth. following salt stress, different enzymatic antioxidants showed different reactions. the activity of the ascorbate peroxidase enzyme increased after the increase in salinity stress, and compared to the control, the activity of the peroxidase enzyme increased in the beginning compared to the control and did not record many changes, and the activity of the enzyme phenylalanine ammonia-lyase (pal) increased with increased salinity stress compared to the control. in the combined study of the effect of chitosan elicitor and iron element on salinity stress, it was observed that chitosan elicitor improved the stress conditions by increasing the activity of peroxidase enzyme, photosnthase pigments, shoot fresh weight, and decreasing mda and h2o2, the activity of ascorbate peroxidase enzyme and anthocyanin did not change much and this indicates that the effect of elicitor and iron element on salinity stress has improved.