گونه‌شناسی کالبدی‌فضایی کاروانسراهای برون‌شهری شبکه راه تاریخی اصفهان به ری و ساوه بر پایۀ ترکیب بندی فضایی پلان معماری

اهداف : هدف این جستار مطالعه کاروانسراهای این محدوده و ارائه الگوهای پلان معماری کاروانسراهای برون شهری شبکه راه تاریخی اصفهان به ری و ساوه بر پایه ترکیب بندی فضایی اتاق با شترخان است. روش ها: روش گردآوری داده های این پژوهش بر اساس مشاهدات و برداشت های میدانی ، مطالعات کتابخانه ای ، بررسی اسناد و نقشه های معماری کاروانسراها و مطالعه تصاویر هوایی است. روش تجزیه و تحلیل بر پایه رویکردهای تفسیری ، تاریخی و مقایسه ای است. روش دست یابی به اطلاعات به صورت استدلال استقرایی است. در این محدوده 60 کاروانسرا شناسایی شده است. از میان جامعه آماری فوق ،13کاروانسرا بعنوان نمونه مطالعاتی انتخاب شده اند. انتخاب این نمونه ها به صورت هدفمند و غیراحتمالی و براساس یافته های تحقیق بوده و از هر گونه شناسایی شده 1 کاروانسرا بررسی شده است.یافته ها: یافته های پژوهش حاکی از آن دارد که برخی از کاروانسراها بسیار شبیه بهم هستند و در یک دوره زمانی ساخته شده و گونه بندی آنها نیز شبیه به یکدیگر هستند که این ناشی از وجود سازمان و تشکیلاتی واحد و معمار و طراح مشترک می باشد و در نتیجه پلان معماری و جزییات آنها مشابه است. در جامعه آماری این پژوهش، 13 گونه و الگوی معماری کاروانسرا براساس مطالعه نقشه معماری آنها شناسایی شد. این گونه ها و الگوها بر اساس ترکیب بندی فضایی پلان معماری آنها ( ترکیب اتاق با شترخان) بدست آمده است.نتیجه گیری: نتیجه کاربردی این پژوهش دست یابی به شباهت ها و تفاوت های کاروانسراها و استفاده از این وجوه افتراق و اشتراک در مرمت کاروانسراها می باشد. کاروانسراهایی که در یک مسیر تاریخی مشترک با ویژگی های فرهنگی ، اجتماعی و تاریخی مشترک هستند غالبا ویژگی های معماری شبیه به هم دارند، در نتیجه از این شاخصه می توان برای مداخله در آنها سود جست. 

physical-spatial typology of out-of-town caravanserais on the historical road network of isfahan to ray and saveh based on the spatial composition of the architectural plan

aims: the purpose of this article is to study the caravanserais in this area and present architectural plan patterns for suburban caravanserais on the historical road network from isfahan to rey and saveh based on the spatial composition of the room with the stable.methods: the data collection method of this research is based on field observations and impressions, library studies, examination of architectural documents and maps of caravanserais, and study of aerial images. the analysis method is based on interpretive, historical, and comparative approaches. the method of obtaining information is inductive reasoning. 60 caravanserais have been identified in this area. from the above statistical population, 13 caravanserais have been selected as study samples. the selection of these samples was purposeful and non-probability.findings: the research findings indicate that some caravanserais are very similar and were built in the same period of time and their typologies are also similar to each other, which is due to the existence of a single organization and a common architect and designer, and as a result, their architectural plans and details are similar. in the statistical population of this study, 13 types and architectural patterns of caravanserais were identified based on the study of their architectural plans. conclusion: there are some similarities and differences among caravanserais in the research samples. caravansers that are on a common historical path with common cultural, social and historical characteristics often have similar architectural features, so this characteristic can be used to intervene in them.