بازخوانی چالش های ناپایداری در برنامه ریزی شهری کلانشهر تهران از دیدگاه واقعی

اهداف: رشد جمعیت شهرهای بزرگ ایران و عدم توجه به اصول‌مدیریتی در برنامه‌ریزی شهری در سال‌های اخیر مسایل زیادی را برای شهروندان و برنامه‌ریزان بوجود آورده است که شهرها را به سمت ناپایداری سوق می‌دهند. تهران به‌عنوان پایتخت ایران با مشکلات شهری فراوان مواجه است و این عوامل، ادامه حیات این شهر را با چالش‌های جدی مواجه خواهد‌ساخت. شناسایی شاخص‌های پایداری توسط مقاله‌های بسیاری ارزیابی شده‌اند ولیکن به شاخص‌های ناپایداری که به چالش‌های ناپایداری در برنامه‌ریزی شهری دامن می‌زنند کم‌تر توجه شده‌است؛ درهمین‌راستا هدف تحقیق حاضر شناسایی چالش‌های ناپایداری در برنامه‌ریزی شهری کلانشهر تهران می‌باشد.روش ها: این پژوهش با روش بازخوانی شاخص‌های مرتبط با پایداری شهری به ارزیابی شاخص‌های ناپایداری در برنامه‌ریزی شهری از دیدگاه واقعی پرداخته‌است. یافته‌ها: یافته‌ها نشان می‌دهند عمده شاخص‌های ناپایدار برنامه‌ریزی شهری در سه شاخص اقتصادی، اجتماعی و محیط‌زیستی خلاصه شده‌اند. در شاخص اقتصادی مولفه‌های ناپایدار در برنامه‌ریزی شامل عدم قطعیت در سیاست‌های اقتصادی، قیمت مسکن، مسکن غیراستاندارد، درآمد، اشتغال، بیکاری، هزینه زندگی و زنان سرپرست خانوار؛ در شاخص محیط‌زیستی شامل تغیییرات آب‌وهوایی، جزیره گرمایی، سیل، مدیریت حمل‌ونقل، امنیت انرژی، آلودگی صوتی‌وهوا، ترافیک شهری، کیفیت و کمیت آب، کیفیت دفع زباله، زیرساخت سبز شهری، محیط‌زیست به‌عنوان مساله تجملی و تغییر رویکرد به محیط‌زیست با تغییر افراد؛ و در شاخص اجتماعی شامل تعامل اجتماعی، دسترسی به امکانات‌وخدمات، آسیب‌های اجتماعی، احساس هویت و تعلق‌خاطر، روابط همسایگی، تفکیک اجتماعی، مشارکت مردم در امور شهر و امنیت‌ورفاه می‌باشند.نتیجه‌گیری: برای حفظ پایداری برنامه‌ریزی شهری، اجرای سیستم اطلاعات زمین‌شهری و اعمال گزینه‌های توسعه فعال برای کلانشهر تهران توصیه می‌شوند. 

rereading the challenges of instability in the urban planning of tehran metropolis from a real point of view

aims: tehran, as the capital of iran, is facing many urban problems and challenges to survive as a city. identifying sustainability indicators have been evaluated by many articles, but less attention has been paid to the instability indicators that fuel the challenges of instability in urban planning; in this regard, the aim of the current research is to identify the challenges of instability in the urban planning of tehran metropolis.methods: this research evaluated the instability indicators in urban planning from a real point of view by rereading the indicators related to urban sustainability.findings: the findings show that the main unstable indicators of urban planning are summarized in three economic, social, and environmental indicators. in the economic index, including uncertainty in economic policies, housing prices, non-standard housing, income, employment, unemployment, cost of living, and female heads of households; in the environmental index, including climate changes, heat island, flood, transportation, energy security, noise and air pollution, urban traffic, water quality and quantity, waste disposal quality, urban green infrastructure, environment as a luxury issue and changing approach to the environment; and the social index includes social interaction, access to facilities and services, social injuries, sense of identity and belonging, neighborhood relations, social segregation, people’s participation in city affairs and welfare security.conclusion: reframing the challenges of instability in the urban planning of the tehran metropolis from a practical point of view shows the necessity of attention to urban planning with a special focus on the relationship between citizens and planners.