مطالعه تطبیقی قلمروهای رفتاری مدارس تاریخی و معاصر اصفهان با استفاده از نظریه نحو فضا

اهداف: هدف از پژوهش حاضر تجزیه و تحلیل پیکره‌بندی و سازمان‌دهی فضایی در پلان مدارس تاریخی معماری اسلامی و ایرانی و مقایسه آن با مدارس جدید در شاخص‌های همپیوندی، عمق (نفوذ فضایی)، ارتباط و دسترسی است.روش ها: روش پژوهش از نوع توصیفی- تحلیلی با راهبرد استدلال منطقی است که در آن روش تحقیق شبیه‌سازی با کمک نرم‌افزار دپس‌مپ به کار گرفته شده است. به همین منظور مدارس چهارباغ، صدر بازار و صدر خواجو به عنوان بناهای تاریخی آموزشی با چینش و یکپارچگی زیاد و پیکره‌بندی یکسان و مدارس سعدی و ستاره صبح با سازمان‌دهی خطی به عنوان بناهای معاصر آموزشی انتخاب گردیده است.یافته ها: در مدارس چهارباغ، صدر خواجو و صدر بازار، بیشترین نفوذ فضایی را دارند. عامل تفاوت در این مدارس نزدیک به یک می‌باشد که نشان از یکپارچگی فضایی زیاد و پیکره‌بندی یکسان دارد.همچنین می‌توان به ارتباط فضای باز و آموزشی اشاره کرد. حیاط، بیشترین دسترسی را دارد و قلب ارتباطی پیکره‌بندی است. بعد از آن ایوان‌ها و حجره‌ها از کمترین میزان دسترسی برخوردارند. در مدارس معاصر همپیوندی کمتر از مدارس سنتی است.بیشترین نفوذ فضایی در این مدارس؛ در ترکیب فضاهای ورودی، راهرو و کلاس دیده می‌شود.نتیجه گیری: تحلیل سیر تاریخی مدارس از گذشته تا حال نشان دهنده تغییر عامل تفاوت و فاصله گرفتن از عدد یک می‌باشد که بیانگر تغییر در سازمان‌دهی، کاهش یکپارچگی فضایی و پیکره‌بندی غیریکسان می‌شود. 

a comparative study of the behavioral realms of isfahan's historical and contemporary schools using the theory of spatial syntax

aims: the purpose of the current research is to analyze the configuration and spatial organization in the plan of historical schools of islamic-iranian architecture and compare it with new schools in terms of interconnectedness, depth (spatial influence), connection and accessibility. methods: the research method is descriptive-analytical with logical argumentation and deductive reasoning, as well as simulation with the use of depth-map software. as case studies, chaharbagh, sadr bazar and sadr khajo schools have been selected as historical educational buildings with a high arrangement and integration and uniform configuration, and saadi and setare sobh schools with linear organization have been selected as contemporary educational buildings.findings: in chaharbagh, sadr khajo and sadr bazar schools, they have the most spatial influence. the factor of difference in these schools is close to one which shows high spatial integration and the same configuration. we can also mention the connection between open space and education. the yard has the most access and is the heart of the configuration. after that, porches and cells have the least amount of access. in contemporary schools, the connection is less than in traditional schools. it can be seen in the combination of entrance, corridor and classroom spaces.conclusion: the analysis of the plans and the outlines of the schools from the past to the present shows the changing factors have a great impact on the of difference and the distance from the case study one, which indicates change in organization, the reduction of spatial integration and uneven configuration.