آزمون و مجوز طبابت در تمدن اسلامی؛ فرایند، علل و ضرورت‌ها

امکان اشتباه در روند تشخیص و درمان لزوم اطمینان از صلاحیت حرفه‌ای اطباء را می‌طلبد. براین‌اساس در تمدن اسلامی با توجه‌ به تجربیات ملل گذشته و نیازهای روز، آزمون و صدور مجوز برای شروع فعالیت درمانی و در کنار آن روزآمدی و نظارت بر روند ارائه خدمات درمانی و دارویی در راستای تضمین کیفیت موردتوجه قرار گرفت و با فرازوفرودهایی در مناطق مختلف دنیای اسلام تداوم یافت. این امر از سویی معلول عللی مانند حقوق بیمار و از سوی دیگر اطمینان از آموزش مناسب بود. در پژوهش حاضر با اتکا به گردآوری داده‌ها از منابع مختلف به روش توصیفی - تحلیلی تلاش می‌شود علل و ضرورت آزمون طبابت در دوره شکوفایی تمدن اسلامی و فرایند و چگونگی امتحان فارغ‌التحصیلان طب پیش از شروع فعالیت آن ها مورد بررسی قرار گیرد. به نظر می‌رسد صدور گواهی طبابت به‌عنوان نقطه کلیدی در زنجیره خدمات درمانی علاوه بر تاثیرپذیری از سنت‌های گذشته، ناشی از فعالیت پزشک نمایان در برخی برهه‌ها و بروز اشتباهات پزشکی بوده است. از سوی دیگر لزوم روزآمدی و نظارت در حین فعالیت حرفه‌ای در راستای تضمین کیفیت مدنظر بوده است.

medical examination and license in islamic civilization; process, causes and necessities

the possibility of mistakes in the process of diagnosis and treatment requires ensuring the professional competence of doctors. therefore, in islamic civilization, according to the experiences of the past nations and the needs of today, the examination and issuing of licenses to start therapeutic activities, along with the modernization and monitoring of the process of providing medical and pharmaceutical services in order to ensure quality, and continued with ups and downs in different regions of the islamic world. on the one hand, this was the result of reasons such as patient rights, and on the other hand, ensuring proper training. in this research, by relying on the collection of data from various sources in a descriptive-analytical method, it is tried to investigate the causes and necessity of the medical exam in the flourishing period of islamic civilization and the process and manner of exam of medical graduates before starting their work. it seems that the issuance of medical certificate as a key point in the chain of medical services, in addition to being influenced by past traditions, was caused by the activity of quack at some times and the occurrence of medical mistakes. on the other hand, the need for updating and monitoring during professional activity has been considered in order to guarantee quality.