گونه ‌شناسی، اهداف و مراحل شکل ‌گیری جنبش‌ اجتماعی علیه خلیفه سوم با رویکرد جامعه شناختی

از مهمترین رویدادهای اجتماعی تاریخ اسلام که موجب بروز اختلافات اجتماعی و حزبی میان مسلمانان گردیده است، خیزش عمومی علیه خلیفه سوم عثمان بن عفان و کشته شدن وی می‌باشد. عملکرد وی در زمینه گماردن کارگزاران غیر متعهد، تقسیم ناعادلانه اموال عمومی و عدم اجرای برخی حدود و قوانین اسلامی اعتراض‌های فراگیر و جنبشی انقلابی علیه خلیفه سوم را موجب گردید. تحلیل جامعه‌شناختی جنبش یادشده، طبقه‌بندی و بررسی مراحل شکل‌گیری این پدیده اجتماعی موضوع پژوهش حاضر است. در این نوشتار با بررسی کتابخانه‌ای متون تاریخی، روایی متقدم و متاخر به دنبال بررسی اهداف، مراحل شکل‌گیری و طبقه‌بندی این پدیده اجتماعی مهم صدر اسلام با رویکرد جامعه‌شناختی می‌باشیم.

typology, goals and formation stages of the social movement against the third caliph with a sociological approach

one of the most important social events in the history of islam, which has caused social and party differences among muslims, is the public uprising against the third caliph uthman bin affan and his death. his performance in the field of appointing non-committed agents, unfair distribution of public property and non-implementation of some islamic rules and regulations caused widespread protests and a revolutionary movement against the third caliph. sociological analysis of the aforementioned movement, classification and examination of the formation stages of this social phenomenon is the subject of the present research. in this article, we seek to investigate the goals, stages of formation and classification of this important social phenomenon of early islam with a sociological approach, with a library review of historical texts, early and late narratives.