ارزیابی و مدل‌سازی تاثیر ابزارهای فناورانه در ارتقاء گردشگری دسترس‌پذیر

زمینه و هدف: هدف این تحقیق، تبیین نقش ابزارهای فناورانه در ارتقاء دسترسی افراد دارای ناتوانی به خدمات گردشگری در ایران و تحلیل روابط علّی عوامل موثر در این زمینه است. در این راستا، از مدل یکپارچه dematel-ism و روش edas، برای تحلیل عوامل شناسایی‌شده استفاده شد.روش شناسی: این تحقیق از نظر هدف، کاربردی و به لحاظ ماهیت، توصیفی-تحلیلی است. پس از شناسایی عوامل با بررسی جامع ادبیات تحقیق، از روش نمونه‌گیری هدفمند و ابزار پرسش نامه برای دریافت نظرات 21 نفر از خبرگان حوزه‌های گردشگری و فناوری اطلاعات کشور استفاده شد.یافته ها: نتایج نشان داد، سه عامل «طراحی و توسعۀ وب‌سایت‌ها»، «تعامل افراد و مدیریت ارتباط با مشتری در وب‌سایت‌ها» و «طراحی اپلیکیشن‌های تلفن‌همراه» تاثیرگذارترین عوامل ارتقاء گردشگری دسترس‌پذیر با تاکید بر ابزارهای فناورانه هستند. براساس مدل ساختاری، «رعایت مقررات و استانداردهای دسترسی ملی و بین‌المللی» عاملی بنیادین در گردشگری دسترس‌پذیر است. نتایج تحقیق همچنین نشان می‌دهد که «طراحی وب‌سایت‌های کاربرپسند» بالاترین اولویت را در میان عوامل مختلف دارد.نتیجه گیری و پیشنهادات: تحقیق حاضر می‌تواند به مدیران و تصمیم‌گیرندگان کشور کمک کند تا با بهبود دسترسی و تجربۀ گردشگری افراد دارای ناتوانی، از امکانات فناوری‌های اطلاعات و ارتباطات بهره‌برداری بهتری داشته باشند.نوآوری و اصالت: با توجه به عدم ارائۀ مدل ساختاریافته برای تحلیل عوامل موثر بر گردشگری دسترس‌پذیر با تاکید بر ابزارهای فناورانه در مطالعات پیشین به ویژه در ایران، این تحقیق مدلی نوین ارائه داده و به اولویت‌بندی و تحلیل روابط علّی میان این عوامل پرداخته است.

evaluation and modeling of the impact of technological tools on enhancing accessible tourism

context and purpose: this study aims to explain the role of technological tools in enhancing access to tourism services for people with disabilities in iran and to analyze the causal relationships and significance of the influencing factors in this area. to achieve this, the integrated dematel-ism model and the edas method were employed to rank and analyze the identified factors.design/methodology/approach: this study is applied in terms of purpose and is descriptive-analytical in nature. after a comprehensive literature review to identify the relevant factors, expert opinions were collected through purposive sampling from 21 specialists in the fields of tourism and information technology in iran.findings: results showed that three key factors — “designing and developing user-friendly websites,” “enabling user interaction and customer relationship management on websites,” and “designing mobile applications” — are crucial for accessible tourism, especially concerning smart tools. according to the structural model, the factor “compliance with national and international accessibility regulations and standards” has a profound and fundamental impact on accessible tourism. the findings also indicate that “designing user-friendly websites” holds the highest priority among the various factors.conclusion: the present study can help managers and decision-makers in the country to better utilize the possibilities of information and communication technologies by improving the accessibility and tourism experience of people with disabilities.originality/value: given the lack of a structured model in previous studies—particularly in iran—for analyzing factors affecting accessible tourism with an emphasis on smart technologies, this research introduces an innovative model by integrating multi-criteria decision-making and structural modeling methods, offering a new approach to prioritize and analyze causal relationships among these factors.