شناسایی و سطح بندی عوامل جامعه شناختی موثر بر وفاداری گردشگران به مقصد گردشگری (مطالعۀ موردی: شهر بندر ترکمن)

زمینه و هدف: امروزه در بسیاری از جوامع گردشگری به عنوان یکی از پدیده‌های مهم اجتماعی و اقتصادی توجه بسیاری از مدیران و برنامه ریزان شهری را به خود جلب نموده است. یکی از موضوعات قابل توجه در گردشگری، وفاداری گردشگر به مقصد گردشگری است؛ لذا هدف پژوهش حاضر شناسایی و سطح بندی عوامل جامعه شناختی موثر بر وفاداری گردشگران به مقصد گردشگری بود.روش: از نظر هدف، کاربردی و به روش آمیخته کیفی-کمی در بین10 نفر از اساتید دانشگاهی انجام شده است.یافته‌ها: نتایج  نشان داد این عوامل در چهار سطح می‌باشند که عوامل (کیفیت رفتار جامعۀ میزبان، کیفیت تجربۀ گردشگر، ارزش ادراک شدۀ گردشگر، رضایت گردشگر، خانواده گردشگر) در سطح اول و عوامل (حمل و نقل جاده‌ای مناسب، هویت مقصد، اعتماد به مقصد، شخصیت مقصد، امنیت اجتماعی) در سطح دوم و عوامل (غذاهای محلی، تنوع جاذبه‌های طبیعی، آداب و رسوم مقصد، گروه‌های مرجع) در سطح سوم و عامل طبقۀ اجتماعی گردشگر در سطح چهارم قرار دارند و عوامل (رضایت گردشگر، ارزش ادراک شدۀ گردشگر، کیفیت تجربۀ گردشگر، کیفیت رفتار جامعۀ میزبان) در خوشۀ وابسته، عوامل (گروه‌های مرجع، خانواده گردشگر، امنیت اجتماعی، شخصیت مقصد، تنوع جاذبه‌های طبیعی، هویت مقصد، غذاهای محلی، حمل و نقل جاده‌ای مناسب) در خوشۀ پیوندی و عوامل (طبقۀ اجتماعی گردشگر و آداب و رسوم مقصد) نیز در خوشۀ مستقل قرار دارند.نتیجه‌گیری و پیشنهادات: وفاداری گردشگران به مقاصد گردشگری از موضوعات مهمی است که می‌تواند موفقیت یا عدم موفقیت مقاصد در زمینۀ جذب گردشگر را تبیین نماید؛ لذا پیشنهاد می‌شود مدیران با احیای برخی مشاغل سنتی و مراسم قدیمی به عنوان آداب و رسوم بومی شهر زمینۀ موفقیت را در جذب گردشگر فراهم کنند. نوآوری و اصالت: پژوهش حاضر با رویکرد ساختاری- تفسیری، علاوه بر شناسایی و سطح بندی عوامل جامعه شناختی موثر بر وفاداری گردشگران به مقصد گردشگری در شهر بندرترکمن، جریان‌ها و موضوعات جدید را به پژوهشگران فعال در این حوزه پژوهشی نشان می‌دهد.

identification and classification of sociological factors influencing tourists’ loyalty to tourism destinations: a case study of bandar torkaman city

context and purpose: tourism has developed into a significant social and economic phenomenon in numerous societies today, capturing the attention of urban managers and planners. one of the significant issues in tourism is tourist loyalty to the tourism destination. therefore, the present study aimed to classify the sociological factors of tourist loyalty to the tourism destination.design/ methodology/approach: the present study is applied in terms of purpose and uses a descriptive-survey method, conducted with an exploratory mixed-methods approach among 10 academic experts.findings: the output of this step was 15 factors. then, in the second step, the interpretive structural modeling method was used with excel software to present the model. the results showed that this model has four levels, with quality of host community behavior, quality of tourist experience, perceived tourist value, tourist satisfaction, and tourist family factors at the first level, adequate road transportation, destination identity, trust in destination, destination personality, and social security factors at the second level, local foods, diversity of natural attractions, destination customs and traditions, and reference groups factors at the third level, and the tourist social class factor at the fourth level. moreover, the tourist satisfaction, perceived tourist value, quality of tourist experience, and quality of host community behavior factors are in the dependent cluster, the reference groups, tourist family, social security, destination personality, diversity of natural attractions, destination identity, local foods, and appropriate road transportation factors are in the linked cluster, and the tourist social class and destination customs factors are in the independent cluster.conclusion: tourists’ loyalty to destinations is an important issue, and managers can enhance it by reviving traditional jobs and old ceremonies as part of the city’s local customs and traditions.originality/value: adopting a structural-interpretive approach, the present study attempts to identify and classify the sociological factors influencing tourists’ loyalty to the tourism destinations in the city of bandar torkaman. at the same time, it aims to introduce new trends and topics to researchers active in this field.