تحلیل زمینه‌ها و علل شکل‌گیری تعارض در مقصدهای گردشگری روستایی (مطالعۀ موردی: شهرستان طرقبه و شاندیز)

زمینه و هدف: پژوهش حاضر با هدف شناسایی و اولویت‌بندی علل و زمینه‌های شکل‌گیری تعارض میان ذی نفعان مقاصد گردشگری روستایی شهرستان طرقبه و شاندیز صورت گرفته است.روش شناسی: این پژوهش از نظر هدف، بنیادی-کاربردی و از نظر ماهیت روش‌شناسی، کیفی می‌باشد. داده‌های مورد نیاز در بخش نظری از طریق روش اسنادی و در بخش میدانی با استفاده از مصاحبۀ باز با 81 نفر از نمایندگان 9 گروه ذی نفع شناسایی شده در 19 روستای گردشگری واقع در سه محور اصلی گردشگری شهرستان طرقبه و شاندیز، شامل: چهار روستا از دهستان ابرده در بخش شاندیز، پنج روستا از دهستان جاغرق و ده روستا از دهستان طرقبه در بخش طرقبه، در بازۀ زمانی سال‌های 1402 تا 1403، جمع‌آوری گردید. همچنین، به منظور رتبه‌بندی و ارزش‌گذاری علل استخراج شده، از نظرات 17 نفر از خبرگان بهره گرفته شد. تجزیه وتحلیل داده‌ها با استفاده از ابزار توسعۀ کیفیت (qfd) و روش تجزیه و تحلیل اثرات و حالات خطا (fmea) صورت پذیرفت و درنهایت، نمودار علت و معلول علل تعارض ترسیم گردید.یافته ها: یافته‌های پژوهش نشان داد که مهم‌ترین زمینه‌های تعارض میان ذی نفعان در مقاصد گردشگری روستایی طرقبه و شاندیز عبارت اند از: تفاوت در اهداف و ارزش‌ها، ضعف ارتباطات و همکاری بین ذی نفعان، ادراکات نادرست و ضعف اطلاعات، منابع رقابتی و مسائل ساختاری.نتیجه گیری و پیشنهادات: بر اساس این، مهم‌ترین علل مرتبط با این زمینه‌ها شامل عدم پذیرش و احترام به ارزش‌های سایرین، رفتارهای ناسازگار گردشگران، عدم آگاهی یا اطلاعات ناکافی، نادیده گرفتن حقوق و منافع سایرین و نارضایتی ذی نفعان از شرایط موجود و مسائل قدرت، منفعت، ساختارها، سیاست‌ها، قوانین و مقررات می‌باشد؛ لذا به منظور مدیریت تعارض در مقصدهای گردشگری روستایی، داشتن رویکردی جامع و چندجانبه به موضوعات تعارض، احترام به جوامع محلی، بهبود ارتباطات و آگاهی ذی نفعان و اجرای سیاست‌های عادلانه و مشارکتی در فرآیند برنامه ریزی و توسعۀ گردشگری روستایی، پیشنهاد می‌گردد.نوآوری و اصالت: نتایج این پژوهش بر اهمیت شناخت دقیق این عوامل به منظور اتخاذ راهکارهای موثر در مدیریت تعارضات و پیشبرد اهداف توسعۀ پایدار گردشگری روستایی در منطقۀ مورد مطالعه تاکید دارد.

contexts and causes of conflict in rural tourism destinations: a case study of torghabeh and shandiz

context and purpose: this research aims to identify and prioritize the causes and contexts of conflict formation among stakeholders in rural tourism destinations in torqabeh and shandiz county.methodology: the present research is fundamental-applied in terms of purpose and qualitative in terms of methodological nature. the necessary data for the theoretical section was obtained through documentary methods, while the field section gathered data through open interviews with 81 representatives from nine stakeholder groups identified in 19 tourism villages of this county. furthermore, to rank and evaluate the extracted causes, the opinions of 17 experts were utilized. data analysis was conducted using quality function deployment (qfd) and failure mode and effects analysis (fmea), and ultimately, a cause-and-effect diagram of the causes of conflict was drawn.findings: the research findings indicated that the most significant contexts of conflict among stakeholders in rural tourism destinations of torqabeh and shandiz include differences in goals and values, weak communication and cooperation among stakeholders, misperceptions and lack of information, competitive resources, and structural issues.conclusion: accordingly, the most important causes associated with these contexts include the lack of acceptance and respect for the values of others, incompatible behaviors of tourists, lack of awareness or insufficient information, disregard for the rights and interests of others, and stakeholder dissatisfaction with the existing conditions and issues of power, benefit, structures, policies, laws, and regulations.originality/value: the results of this research emphasize the importance of thoroughly understanding these factors to adopt effective strategies in conflict management and advance the goals of sustainable rural tourism development in the studied region.