الگویی برای بهبود رفتارهای محیط زیستی گردشگران با استفاده از روش نظریه پردازی داده بنیاد

زمینه و هدف: با توجه به اهمیت رفتارهای محیط زیستی گردشگران در راستای توسعۀ گردشگری سبز، مطالعۀ حاضر با هدف ارائۀ الگویی برای بهبود رفتارهای محیط زیستی گردشگران اجرا شده است.روش شناسی: این پژوهش، ماهیتاً اکتشافی و به لحاظ روش کیفی و با استفاده از نظریۀ داده‌بنیاد انجام شده است. جامعۀ آماری متشکل از خبرگان دانشگاهی و فعالان طبیعت گردی استان کرمانشاه هستند که 17 نفر با استفاده از روش نمونه‌گیری گلوله برفی و با توجه به قاعدۀ اشباع نظری داده‌ها به عنوان اعضای نمونه انتخاب شده‌اند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته گردآوری شده است.یافته ها: نتایج بیان گر این است که رفتارهای محیط زیستی گردشگران تحت تاثیر عامل علی (آگاهی و مسوولیت پذیری)  و عوامل زمینه ساز (ارزش های فرهنگی مرتبط با محیط زیست و ویژگی‌های رفتاری-نگرشی میزبانان و ساکنین)  و عوامل مداخله‌گر (منفعت درک شده، شواهد فیزیکی و شواهد رفتاری) قرار می‌گیرند. راهبردهای توسعۀ رفتارهای محیط زیستی و پیامدهای حاصل از این رفتارهای نیز مورد بررسی قرار گرفته است.نتیجه گیری و پیشنهادات: نتایج بیان گر این است که توسعۀ رفتارهای محیط زیستی گردشگران موضوعی است که می بایست از ابعاد و جنبه های مختلف مورد توجه قرار گیرد و لازم است تمامی مکانیزم های تاثیرگذار در این فرآیند در برنامه ریزی و سیاست گذاری لحاظ شود.نوآوری و اصالت: پژوهش حاضر رویکردی کل نگر به توسعۀ رفتارهای محیط زیستی گردشگران دارد و سازوکارهای اثرگذار در شکل گیری و بهبود این گونه رفتارها را از جنبه های مختلف مورد بررسی قرار داده است.

a model for improving the environmental behaviors of tourists using ground theory method

context and purpose: considering the importance of tourists’ environmental behaviors in the direction of green tourism development, the present study was designed and implemented to identify and model the environmental behaviors of tourists.design/methodology/approach: this research is exploratory and has been carried out in terms of a qualitative method and grounded theory. the statistical population consists of academic experts and ecotourism practitioners in kermanshah province, 17 of whom have been selected as sample members using the purposeful sampling method and according to the rule of theoretical data saturation. data was collected through semi-structured interviews.findings: the results show that the environmental behaviors of tourists are influenced by causal factors (awareness and responsibility) and contextual factors (social-cultural factors and characteristics of hosts and residents) and intervening factors (perceived benefits, physical evidence, situational factors, and individual characteristics). the development strategies of environmental behaviors and the consequences of these behaviors have also been investigated.conclusion: the results show that the development of tourists’ environmental behavior is a subject that should be considered from different dimensions and aspects, and it is necessary to consider all the effective mechanisms in this process in planning and policy making.originality/value: the current research has a holistic approach to the development of tourists’ environmental behaviors and has investigated the effective mechanisms in the formation and improvement of such behaviors from various aspects.