مقایسه شاخص هزینه زندگی و شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی در مناطق شهری

هدف اصلی این مقاله مقایسه شاخص قیمت مصرف کننده و شاخص واقعی هزینه زندگی برای خانوارهای مناطق شهری در اقتصاد ایران برای سال های 90-1370 است. به این منظورابتدا مدل سیستم تقاضای مستقیماً جمع پذیر ضمنی برای بدست آوردن مقادیر حداقل معیشت با استفاده از نرم افزار gams و حل کننده minos5 برآورد شده و با بکارگیری برآوردهای پارامتر مورد نظر، ضرایب انگل در سیستم مخارج خطی برای 12 گروه کالایی، با استفاده از تکنیک رگرسیون های به ظاهر نامرتبط برآورد شده است. با استفاده از نتایج تخمین‌های قبلی شاخص‌ های تغییرات رفاهی و شاخص هزینه زندگی برای تغییرات قیمتی اتفاق افتاده در سال‌های مزبور محاسبه و با شاخص قیمت مصرف کننده بر مبنای سال پایه 1383 مقایسه شده است. یافته‌ها حاکی از آن است که در دوره مورد بررسی شاخص قیمت مصرف کننده برآورد اریب‌داری از شاخص هزینه زندگی است و شاخص هزینه زندگی دوره زمانی90-1384 را، بجز برای سال 1387، کمتر از حد و برای بقیه سال‌ها بیش از حد برآورد می‌کند. به عبارت دیگر شاخص قیمت مصرف‌کننده برای سال‌های 1370 تا 1382 دارای تورش به سمت بالاست و برای بقیه سال‌ها بجز سال 1378 هزینه زندگی را کمتر از حد برآورد می‌کند. بعلاوه یافته‌های این مطالعه نشان می‌دهد شاخص هزینه زندگی دهک‌های هزینه‌ای تفاوت معناداری با شاخص قیمت کالاها و خدمات مصرفی در مناطق شهری دارد.