آثار تورمی جبران کسری بودجه به‌وسیله استقراض از بانک مرکزی و فروش اوراق در بازار سرمایه

در طول دهه های گذشته همواره یکی از چالش های پیشِ روی دولت ها، بحث کسری بودجه بوده است. کسری بودجه عملیاتی به معنای مازاد هزینه ها نسبت به درآمدهای دولت در طول یک دوره مالی می باشد. زمانی‌که دولت با مشکل کسری بودجه مواجه است باید آن را به طریقی تامین مالی کند؛ بنابراین شناسایی آثار و تبعات هرکدام از شیوه های تامین مالی کسری بودجه بر متغیرهای کلان اقتصادی برای سیاست‌گذاران اقتصادی کشور حائز اهمیت می باشد. ازاین رو هدف مطالعه حاضر، ارزیابی دو روش استقراض از بانک مرکزی و فروش اوراق دولتی به بازار سرمایه برای تامین مالی کسری بودجه و شناسایی آثار هرکدام بر نقدینگی و تورم است. داده های مورد استفاده در این پژوهش به صورت فصلی و برای دوره 2q:1372 1q:1400بوده و برآوردها با استفاده از سیستم معادلات همزمان و در چهارچوب مدل های عطفی و به روش حداقل مربعات معمولی انجام شده است. نتایج حاکی از آن است که طبق معادله اول، استقراض دولت از بانک مرکزی بر روی نقدینگی تاثیر معنادار داشته و در افزایش آن اثرگذار بوده است. سپس ازآنجاکه طبق معادله دوم مشخص شد که نقدینگی تاثیر مثبتی بر افزایش تورم داشته، در نتیجه تامین مالی از طریق استقراض از بانک مرکزی با افزایش نقدینگی اثرهای تورمی به‌بار آورده است. همچنین تاثیر فروش اوراق به بازار سرمایه بر نقدینگی از سال 1395 به بعد که فروش نقدی اوراق صورت گرفته، حکایت از آن دارد که فروش اوراق به بازار سرمایه به افزایش نقدینگی دامن نزده و درواقع فروش اوراق به بازار سرمایه اثر تورمی نداشته است.

inflationary effects of financing budget deficit by borrowing from the central bank and selling bonds in the capital market

during the past decades, one of the challenges facing governments has always been the budget deficit. operating budget deficit means that expenses are more than government revenues during a financial period. when the government is facing a budget deficit, it has to finance it somehow, therefore, identifying the consequences of each of the budget deficit financing methods on macroeconomic variables is important for the country’s economic policy makers. therefore, the purpose of this study is to evaluate the two methods of borrowing from the central bank and selling bonds to the capital market to finance the budget deficit and identify the effects of each on liquidity and inflation. the data used in this research is seasonal and for the period 1372:q2-1400:q1 and the estimations were done using the system of simultaneous equations and in the framework of recursive models and by the ordinary least squares method. the results indicate that government borrowing from the central bank has a significant effect on liquidity, then since the positive relationship between liquidity and inflation has been proven, as a result, financing through borrowing from the central bank has had a high inflationary effect. also, the effect of the sale of bonds to the capital market on liquidity was investigated from 1395 onwards, and it indicates that the sale of bonds to the capital market did not increase liquidity and inflation.