تحلیل مقایسه‌ای شوک‌درمانی و اصلاحات تدریجی در هدفمندسازی یارانه بنزین: اهمیت تطبیق‌پذیری نهاد و سازمان

تجربه‌ کشورهای دنیا نشان می‌دهد که اصلاحات نهادی مبتنی بر ادبیات «گذار» معمولاً حول دو رویکرد شوک‌درمانی و اصلاحات تدریجی می‌چرخد. روسیه و چین دو نمونه از کشورهایی هستند که به ترتیب این دو رویکرد را به کار گرفتند و شواهد نشان می‌دهد که فرجام روسیه شکست و چین موفقیت بوده است. آزادسازی قیمت‌ها از جمله اصلاحات نهادی‌ای است که می‌توان آن را مبتنی بر دو رویکرد یادشده اجرا کرد. ایران از جمله نخستین کشورهایی است که اصلاحات نهادی را به تمنای رسیدن به توسعه به کار گرفته است. علی‌رغم اهمیت موضوع در ادبیات تحقیق چندان به مقایسه این دو رویکرد در ایران پرداخته نشده است. نهاد و سازمان، دو مولفه محوری در تحلیل رویکردهای شوک‌درمانی و اصلاحات تدریجی می‌‌باشند. پژوهش حاضر درصدد است با مطرح کردن اهمیت «تطبیق‌پذیری نهاد و سازمان» کارآمدی رویکرد شوک‌درمانی و اصلاحات تدریجی را با توجه به دو تجربه هدفمندسازی یارانه‌ها در دوره ریاست‌جمهوری محمود احمدی‌نژاد و حسن روحانی و با روش نظریه بازی مقایسه کند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که احمدی‌نژاد بیشتر به رویکرد اصلاحات تدریجی توجه داشته است و با التزام به اهمیت تطبیق‌پذیری سازمان رسمی با نهاد غیررسمی تلاش کرده است تا با ایجاد تناسب و توازن سازمانی طرح را اجرا کند، در مقابل حسن روحانی بی‌توجه به اهمیت یادشده، طرح را اجرا کرده است که نتیجه عدم تطابق سازمان‌ و نهاد می‌باشد. شواهد تجربی و یافته‌های پژوهش به خوبی نمایان‌گر کارآمدی اصلاحات تدریجی نسبت به رویکرد شوک‌درمانی است.

a comparative analysis of shock therapy and gradual reforms in fuel subsidies: the significance of institutional and organizational adaptability

the world’s experience indicates that institutional reforms based on the literature of &transition& typically revolve around two approaches: shock therapy and gradual reforms. russia and china are examples of countries that have employed these two approaches respectively, with evidence suggesting that russia faced failure while china achieved success. price liberalization is one of the institutional reforms that can be implemented based on these approaches. iran is among the first countries to implement institutional reforms to achieve development. despite the importance of the topic in the research literature, there has been limited comparative analysis of these two approaches in iran. institutions and organizations are crucial in analyzing shock therapy and gradual reforms. this research aims to compare the effectiveness of the shock therapy and gradual reform approaches by emphasizing the importance of &institutional and organizational adaptability& in the context of two experiences of fuel subsidies during the presidencies of mahmoud ahmadinejad and hassan rouhani, using the game theory method. the research findings indicate that ahmadinejad focused more on the gradual reforms approach, attempting to implement the plan by emphasizing the importance of adaptability between formal organization and informal institution, creating organizational harmony and balance. in contrast, rouhani, disregarding the mentioned importance, implemented the plan, resulting in a lack of alignment between the organization and the institution. empirical evidence and research findings demonstrate the effectiveness of gradual reforms compared to the shock therapy approach