طراحی مدل رتبه‌بندی ریسک اعتباری ناشران صکوک اسلامی با رویکرد فرایند تحلیل سلسله مراتبی فازی (fahp)

امروزه رتبه‌بندی ابزارهای مالی یکی از راهکارهای مهم مدیریت ریسک در کشورهای پیشرفته دنیاست اما در کشور ما با وجود تصویب دستورالعمل ایجاد و راه‌اندازی موسسات رتبه‌بندی در سال 1395 فقدان نظام و الگوی رتبه‌بندی ابزارهای مالی اسلامی همچنان شرکت‌ها را مجبور نموده است تا برای تامین مالی از طریق این ابزارها حتما از رکن ضامن استفاده نمایند. در نتیجه هزینه تامین مالی در بازار سرمایه بالا رفته و جذابیت این روش کاهش یافته است.با توجه به این که موسسات معتبر رتبه‌بندی در دنیا فرمول و مدل رتبه‌بندی خود را اعلام نمی‌کنند در این پژوهش پس از مطالعه ادبیات نظری مربوط به رتبه‌بندی صکوک اسلامی و تطبیق نتایج تحقیقات آماری پیشین در رابطه با مولفه های مهم مورد استفاده توسط نهادهای رتبه‌بندی، 7 معیار تعیین شد. سپس با نظرخواهی از خبرگان ضمن تکمیل و تایید این معیارها از طریق روشahp  فازی این معیارها مقایسه و اولویت‌گذاری شدند. در واقع این مقاله می‌تواند به‌عنوان یک مدل بومی تلقی شده و می‌تواند موسسات رتبه‌بندی داخلی را در زمینه‌ی رتبه‌بندی صکوک اسلامی یاری نماید. نتایج این پژوهش حاکی از آن است که از میان هفت مولفه موثر استخراج شده از ادبیات موضوع به ترتیب متغیرهای مربوط به اعتبارافزاها، سودآوری، بازار، اهرم شرکت، نقدینگی شرکت، اندازه شرکت و ساختار صکوک منتشر شده مهم‌ترین معیارهای مربوط به رتبه‌بندی صکوک اسلامی را تشکیل می‌دهند. در مدل ارائه شده هر یک از متغیرها از طریق پرسشنامه خبرگانی رتبه‌بندی شده‌اند.

designing the credit risk rating model of islamic sukuk issuers with the fuzzy analysis hierarchy process (fahp) approach

due to the fact that the reputable rating institutions in the world do not announce their rating formula and model, in this research after studying the theoretical literature related to islamic sukuk rating and applying the results of previous statistical research in relation to the important components used 7 criteria were determined by the rating institutions, then by asking experts for their opinions, while completing and confirming these criteria through the fuzzy ahp method, these criteria were compared and prioritized. in fact, this article can be considered as a local model and can help domestic rating institutions in the field of islamic sukuk rating.the results of this research indicate that among the seven effective components extracted from the literature, in the order of the variables related to credibility, profitability, market, company leverage, company liquidity, company size and the structure of the published sukuk, the most important criteria related to the rating form islamic sukuk clauses. . in the presented model, each of the variables are rated through an expert questionnaire.