مسئله کاهش ارزش پول ملی، نظریه برابری قدرت خرید و ارتباط متقابل متغیرهای پولی و ارزی

جهش‌های شدید ارزی و تضعیف شدید ارزش ریال در سال‌های اخیر، آسیب جبران ناپذیری بر اقتصاد ایران وارد کرده‌است. در این مقاله رویکرد تحلیلی برخی از سیاستگذاران اقتصادی کشور، مبنی بر لزوم افزایش نرخ ارز به اندازه اختلاف نرخ تورم داخلی و خارجی بر اساس نظریه برابری قدرت خرید مورد بررسی قرارگرفته‌است. بدین صورت که ابتدا به آزمون تجربی نظریه برابری قدرت خرید در کوتاه‌مدت و بلندمدت به روش خودرگرسیون با وقفه‌های توزیعی(ardl) پرداخته می‌شود.  سپس از جنبه دیگر صحت ادعای فوق را برمبنای بررسی ارتباط متقابل و همزمان میان متغیرهای پولی و ارزی به روش گشتاورهای تعمیم‌یافته(gmm) در دوره زمانی 1400-1346 مورد ارزیابی قرار می‌دهد. نتایج حاکی از آن است که اولاً رفتار نرخ ارز در بازار آزاد در کوتاه‌مدت و بلندمدت از نظریه برابری قدرت خرید تبعیت نمی‌کند. ثانیاً نتایج سیستم معادلات همزمان به روش (gmm) نشان می‌دهد که میان متغیرهای نرخ ارز و سطح قیمت‌ها ارتباط دو سویه و هم‌جهت وجود دارد. بعلاوه تاثیر نرخ ارز بر افزایش قیمت‌ها بیشتر از تاثیر قیمت‌ها بر افزایش نرخ ارز است. بنابراین بر طبق این نتایج رویکرد سیاستی قیمت‌گذاری نرخ ارز بر مبنای اختلاف نرخ تورم داخل و خارج نمی‌تواند رویکرد درستی باشد و تعیین نرخ ارز به این شیوه منجر به افزایش شدیدتر قیمت‌ها و ایجاد تنگناهای معیشتی می‌شود.

the issue of the value of the national currency, purchasing power parity theory and the interrelationship of monetary and exchange rate variables

severe currency jumps and severe weakening of the rial value in recent years have caused irreparable damage to iran’s economy. in this article, the analytical approach of some of the country’s economic policy makers, based on the theory of purchasing power parity, has been examined, based on the necessity of increasing the exchange rate to the extent of the difference in domestic and foreign inflation rates. in this way, first, the empirical test of the theory of purchasing power parity in the short and long term is discussed using the (ardl) approach. then, from another aspect, it evaluates the validity of the above claim based on the mutual and simultaneous relationship between monetary and currency variables using the (gmm)approach in the time period of 1346-1400.the results indicate that, firstly, the exchange rate in the informal market does not follow the theory of purchasing power parity in the short and long term. secondly, the results of the system of simultaneous equations(gmm) show that there is a bidirectional relationship between the exchange rate variables and the price level. in addition, the effect of the exchange rate on the increase in prices is greater than the effect of prices on the increase in the exchange rate. therefore, according to these results, the policy approach of pricing the exchange rate based on the difference in domestic and foreign inflation rates cannot be the right approach, and determining the exchange rate in this way leads to a sharper increase in prices and creates livelihood bottlenecks.