حکمرانی مشارکتی: روش‌ها، نهادها و ابزارهای اقتصادی

دولت‌ها به دنبال مشارکت مردم در عرصه‌های مختلف حکمرانی مخصوصاً اقتصاد هستند. این رویکرد بسیاری از چالش‌ها و معضلات سیاسی، اجتماعی و اقتصادی جامعه را کاهش و رشد اقتصادی را افزایش می‌دهد. اما عدم شناخت روش‌ها و ابزارهای موثر در این رویکرد، باعث می‌شود که استفاده بهینه از آن صورت نگیرد. در این مقاله روش‌ها و ابزارهای حکمرانی مشارکتی در بخش اقتصادی مورد بررسی قرار می‌گیرند. روش این تحقیق، تحلیل محتواست و با استفاده از این روش ابتدا داده‌ها با کمک منابع کتابخانه‌ای و اینترنتی جمع‌آوری و بررسی شده است و سپس، با تحلیل داده‌های جمع‌آوری شده، روش‌ها و ابزارهای حکمرانی مشارکتی استخراج شده است. در ادامه، با کمک 32 نفر از خبرگان و صاحبنظران دانشگاهی و سازمانی این حوزه، مولفه‌های مورد نظر با 18 شاخص و در سه مقوله اصلی روش‌ها، نهاد و ابزارها شناسایی شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد، روش‌های رای گیری، نظرسنجی و افکارسنجی، مشورت، تصمیم‌گیری جمعی، تولید ادبیات مشترک، شبکه‌سازی و تیم‌سازی، اشتراک اطلاعات و کار جمعی از مهمترین روش‌هایی است که می‌توانند زمینه مشارکت را فراهم کنند و فرهنگ مشارکت را ترویج دهند. همچنین، تعاونی‌ها، شرکت های دانش بنیان، بورس، صندوق‌های قرض‌الحسنه و بانک‌ها از جمله نهادهای اقتصادی هستند که می توانند ظرفیت بکارگیری مشارکت های مردمی را ایجاد کنند. ابزارهایی از قبیل: سرمایه‌گذاری، مالیات، خمس و زکات، انفاق و صدقه و وقف نیز از مهمترین ابزارهای اقتصادی حکمرانی مشارکتی در کشور می‌باشند که وسیله مشارکت داوطلبانه مردمی را فراهم می‌کنند.

governments seek people's participation in various fields of governance

governments seek people’s participation in various fields of governance, especially the economy. this approach reduces many political, social, and economic challenges and problems in society and increases economic growth. but sometimes the lack of knowledge of effective institutions and tools in this approach makes it not optimally used. in this article, the institutions and tools of participatory governance in the economic field are examined. the research method is content analysis and data is collected and checked with the help of library and internet sources, and then, by analyzing the collected data, the institutions and tools of participatory governance are extracted. in the following, with the help of 32 experts and academic and organizational experts, the desired components are identified with 18 indicators and in three main categories of institutions, institutions, and tools. the findings show that the methods of voting, survey and polling, consultation, collective decision-making, joint literature production, networking, and team building, information sharing, and collective work are among the most important methods that can provide the basis for participation and promote the culture of participation. also, cooperatives, knowledge-based companies, stock exchanges, qarz al-hasna, and banks are economic institutions that can create the capacity to use people’s contributions. tools such as investment, tax, khums and zakat, endowment, charity, and endowment are also among the most important economic tools of participatory governance in the country, which provide the means of voluntary participation of the people.