تطبیق قواعد حقوق کیفری اسلامی با ماموریت‌های اینترپل در استرداد و تعقیب مجرمان

زمینه و هدف: با تشدید پیچیدگی و فراملی‌شدن جرایم، همکاری نهادهای بین‌المللی مانند اینترپل با نظام‌های حقوقی ملی از جمله حقوق کیفری اسلامی، به یک ضرورت اجتناب‌ناپذیر تبدیل شده‌است. این پژوهش با هدف تحلیل تطبیقی میزان همگرایی ماموریت‌های اینترپل با قواعد حقوق کیفری اسلامی در حوزه ‌استرداد و تعقیب مجرمان و نیز شناسایی خلاها و ارائه راهکارهای عملیاتی برای تقویت این همکاری انجام شده‌است.روش: پژوهش حاضر با روش توصیفی تحلیلی و با مطالعه‌ اسناد کتابخانه‌ای شامل اساسنامه اینترپل، مقررات پردازش داده‌های آن، منابع فقهی و قوانین اسلامی صورت پذیرفته ‌است.یافته‌ها: یافته‌های پژوهش نشان از همگرایی اصولی قابل‌توجه میان دو نظام دارد. مهم‌ترین این اشتراکات شامل پذیرش اصل همکاری فراملی به‌عنوان یک تکلیف، پای‌بندی به رعایت حقوق بشر و دادرسی عادلانه، تاکید بر نفی انگیزه‌های سیاسی و ضرورت استفاده مسئولانه از فناوری با رعایت حریم خصوصی است. با این حال، تفاوت در مبانی مشروعیت، فلسفه مجازات‌ها و تعریف برخی از جرایم به‌عنوان چالش‌های عملی پیش روی همکاری موثر شناسایی شد.نتایج: پژوهش حاضر نشان می‌دهد که حقوق کیفری اسلامی با دارا بودن چارچوب اصولی منسجم، نه‌تنها مانعی برای همکاری نیست، بلکه می‌تواند با ارائه معیارهای ذاتی مبتنی‌بر عدالت، هم به‌عنوان محرک مشارکت و هم به‌عنوان فیلتری در برابر درخواست‌های ناعادلانه عمل کند. اگرچه سوءاستفاده سیاسی از ابزارهایی مانند اعلان قرمز چالشی جدی باقی می‌ماند، اما تقویت مکانیزم‌های نظارتی شفاف در اینترپل، ظرفیت‌سازی دفاتر مرکزی ملی در کشورهای اسلامی و تدوین پروتکل‌های مشترک مبتنی‌بر یافته‌های این تحقیق، کلید تحقق همکاری موثر و عادلانه ‌خواهدبود.

harmonization of islamic criminal law rules with interpol's missions in extradition and prosecution of offenders

field and aims: with the growing complexity and transnational nature of crime, cooperation between international institutions such as interpol and national legal systems, including islamic criminal law, has become an unavoidable necessity. this study aims to provide a comparative analysis of the extent to which interpol's missions converge with the rules of islamic criminal law in the fields of extradition and prosecution of offenders, while identifying existing gaps and offering practical solutions to strengthen such cooperation.method: the research adopts a descriptive–analytical approach, based on the study of library and documentary sources. these include interpol's constitution, its data processing regulations, islamic jurisprudential sources, and statutory provisions of islamic law.findings: the study reveals significant substantive convergence between the two systems. the most important commonalities include recognition of transnational cooperation as a duty, adherence to human rights and fair trial standards, rejection of political motivations, and the necessity of responsible use of technology with respect for privacy. nevertheless, differences in the foundations of legitimacy, the philosophy of punishment, and the definition of certain crimes were identified as practical challenges to effective cooperation.conclusion: the research demonstrates that islamic criminal law, with its coherent principled framework, is not an obstacle to cooperation. rather, it can serve both as a driver of participation and as a safeguard against unjust requests, by providing intrinsic justice based criteria. although political misuse of tools such as red notices remains a serious challenge, strengthening transparent oversight mechanisms within interpol, building capacity in national central bureaus of islamic countries, and drafting joint protocols based on the findings of this study are key to achieving effective and equitable cooperation.